أبو علي سينا
151
قراضه طبيعيات ( فارسى )
دل چرخ گردان و چشم زمانه * چو آشفته بحرى كه آبش معصفر ( حكيم ناصر ) ور پيش تف تيغ تو نيل آيد و زنگار * زنگار طبرخون شود و نيل معصفر ( معزى ) طريق گرفتن رنگ اين گل در ارشاد الزراعهء هروى ( چاپ مرحوم ميرزا عبد الغفار خان نجم الدوله طهران 1322 هجرى ) ص 48 مذكور است . ص 44 س 1 - « غرضست » ، متن ما مطابق نسخهء م است ولى شايد ضبط نسخهء ت « عوض » بمعنى بدل بصواب نزديكتر باشد . در اين صورت مقصود مؤلّف آنست كه بحسب آنكه سرخى با سپيدى بياميزد و نزديكتر شود به آن رنگ مبدل گردد و اقسام نو بوجود آيد . ص 49 س 5 - 6 - « خيار و خيار بادرنگ » ، خيار ميوهء معروف از تيرهء خياريان « 1 » است و اقسام مختلف دارد آنچه اكنون خيار گوئيم ظاهرا همانست كه قدما خيار بادرنگ يا خيار بالنگ يا خيار تره يا خيار سبز مىگفتند و به عربى قثد خوانند ( منتهى الأرب ) آنچه مؤلف قراضهء طبيعيّات خيار ناميده قسمى از آن ميوه است برنگ سبز مايل بسفيدى درازتر از خيار بادرنگ با شيارها كه خيار شنگ يا خيار تره يا خيار كج يا خيار خر ( خر بمعنى بزرگ ) يا خيارزه يا خيارزه خر يا خيار دراز مىناميدند و اكنون خيار چنبر ميخوانيم و آن را به عربى قثّاء ( رش : المنجد ) گويند .
--> ( 1 ) - Cucurbitaeees .