أبو علي سينا

125

قراضه طبيعيات ( فارسى )

بايد گرفتن و آنگاه اصل موضوع بود كه آموزنده آن را بپذيرد و نزديك وى اعتقادى مخالف آن نبود ، و چهارم مصادره است ، و وى همچون اصل موضوع بود و ليكن آن بود كه آموزنده اعتقادى دارد خلاف آن اصل ، و ليكن مسامحت همىكند اندر وقت . و مثال اين هر دو آن اصلهاست كه اندر كتاب اوقليدس ورا همىخوانند بنام آن كه چاره نيست از اتفاق كردن به روى . . . » ص 5 س 5 - « مسائل » ، تأليف كتب و رسالات بعنوان مسائل در ادبيات يونانى و سريانى و عربى پيش از عصر مؤلّف معمول بوده است براى نمونه ، رش : قفطى ، تاريخ الحكماء ص 43 و 45 و 46 و 47 . مسأله ( ج ، مسائل ) كه بيونانى « پروبلما » گويند ، امر دشوار يا مورد اختلافى بود كه شاگرد نزد استاد مطرح ميكرد و حلّ آن را ميخواست يا آنكه دانشمندى براى نفع عموم بتحقيق و روشن كردن آن مىپرداخت . رش : حواشى آقاى سهيل افنان بر ترجمهء هنر شعر ارسطو ص 202 . ص 5 س 5 - 7 - شايد طبيعىتر آن بود كه مؤلّف بنا بر طريقهء ارسطو در تقسيم علوم و برسم معهود علماى زمان اوّل از مسائل معدنى بحث كند بعد از مسائل نباتى سپس از مسائل حيوانى . ص 6 س 2 - « مسائل حيوانى » ، پيش از اين در فهرست تصنيفات طبيعى ارسطو ديديم كه وى شش كتاب و رساله در باب حيوانات داشته يكى از آنها كه داراى نقشها و رسمهاى متعدد بوده پيش از اسلام از ميان رفته و عنوان پنج كتاب ديگر بقرار ذيل است :