ترقى روز افزون و اشاعهء زبان فارسى را فراهم آورد . دربار صفاريان خاصّه در زمان دو تن از اميران آن سلسله مجمع فضلا و علما و شعرا بود : يكى امير ابو جعفر احمد بن محمد بن خلف بن ليث صفارى كه مادرش بانو دختر محمد بن عمرو بن ليث بود و بدين سبب بابن بانويه معروف شد . وى در محرم 311 هجرى بامارت برگزيده شد و تا 352 در سيستان امير بود . ابو جعفر اميرى مدبّر و فاضل و حكيم مشرب بود و جماعتى از علما و حكما و ادبا از اطراف روى بدربار او كردند رودكى در قصيدهء زيباى خود « 1 » كه مجلس امير نصر بن احمد سامانى را وصف كرده ، ادب دوستى و دانش‌پرورى و علم و فضل و سيرتهاى نيكوى امير ابو جعفر را ببهترين بيانى ستوده است « 2 » . ديگر فرزند او امير ابو احمد ولى الدوله خلف بن احمد صفّارى كه پس

--> از لغت پهلوى به فارسى بفرمان امير ابو محمد نوح بن نصر سامانى ( 331 - 343 هجرى ) ( در مقدمهء سندبادنامهء بهاء الدين محمد بن على ظهيرى سمرقندى ص 25 نوح بن منصور ضبط شده و آن ظاهرا خطاست ) بهمت خواجهء عميد ابو الفوارس فناروزى ( در بعض نسخ قناوزى - شايد قنارزى ؟ ) در سال 339 هجرى ( رش : حواشى علامهء قزوينى بر چهار مقالهء نظامى عروضى ص 176 با توجه باختلاف آن با مقدمهء ظهيرى سمرقندى ) و ترجمهء تاريخ الامم و الملوك محمد بن جرير طبرى بسال 352 هجرى از ابو على محمد بن محمد بن عبيد اللّه بلعمى دستور امير سديد ابو صالح منصور بن نوح . ( 1 ) - مادر مى را بكرد بايد قربان . . . ( 2 ) - نيز رش : تاريخ سيستان ص 310 و ص 314 - 315 و 316 - 324 ؛ ابو حيّان توحيدى ، كتاب الامتاع و المؤانسة ج 2 ص 48 . . . ياقوت ، معجم البلدان ج 3 ص 457 ؛ نامهء دانشوران ج 2 ص 724 .