أبو علي سينا

پيشگفتار 10

طبيعيات ( فارسى )

فارابى و ابن سينا بود در خراسان منتشر شد « 1 » . با وجود اينكه غزّالى كتاب تهافت الفلاسفه را در ردّ بر عقايد و افكار فيلسوفان مشّائى نوشت و لبهء تيز تيغ آن متوجّه دو شخصيّت بزرگ فلسفى ، فارابى و ابن سينا بود ، كمتر فيلسوف و متكلّمى را در حوزهء علوم و تمدّن اسلامى مىتوان يافت كه تحت تأثير ابن سينا قرار نگرفته باشد ، از شهرستانى و فخر رازى و نصير الدّين طوسى گرفته تا نسفى و ايجى و تفتازانى . در آثار همهء اينها ردّ پاى ابن سينا و فلسفهء سينوى به نحو آشكار مشاهده مىشود . شهرت شفاى ابن سينا بسيار زود از دامنهء حوزه‌هاى علمى شرق تجاوز كرد و در مدارس مغرب زمين گسترش يافت . هنوز يك قرن از وفات ابن سينا نگذشته بود كه ترجمه‌هاى پاره‌اى از شفاى او آغاز شد و به سرعت در عاصمه‌هاى بزرگ اروپايى راه يافت و اين نفوذ چنان بود كه در اوائل قرن سيزدهم ، مكتب « سينوى لاتينى » در برابر « ابن رشد لاتينى » كاملا چهرهء خود را نمايان ساخت و بزرگانى همچون روجر بيكن « 2 » و البرت كبير « 3 » به آثار علمى ابن سينا توجّه خاصّى مبذول داشتند و بزرگانى ديگر همچون گيوم دورونى « 4 » و توماس اكويناس « 5 » از ترس نفوذ او در صدد معارضه و ردّ و نقض او بر آمدند و اين نشان‌دهندهء اثر عميق ابن سينا در حركت فكرى گستردهء دانشمندان دين و فلسفه در زمانى است كه فلسفهء مدرسه‌اى ( - اسكولاستيك ) در اوج ترقّى و تعالى خود بوده است . مسائلى كه ابن سينا در الهيّات شفا دربارهء ذات و صفات واجب الوجود و كيفيت صدور عالم از او و رابطهء خالق با مخلوق و همچنين نحوهء توفيق ميان عقل و نقل بيان

--> ( 1 ) نزهة الارواح ، ج 2 ، ص 50 . ( 2 ) Rojer Bacon . ( 3 ) Albert le grand . ( 4 ) Guillaume d'Auvergne . ( 5 ) Saint Thomas d'Aquin .