فصل چهاردهم علم ذاتى و غيرذاتى تنبيه كلّ واحد من الوجهين قد يجوز أن يحصل من سبب عقليّ مصوّر لموجود « 1 » الصّورة في الأعيان ، أو غير موجودها بعد في جوهر « 2 » قابل « 3 » للصّورة المعقولة ، و يجوز أن يكون للجوهر العقليّ من ذاته لا من غيره و لو لا « 4 » ذلك ، « 5 » لذهب « 6 » العقول المفارقة إلى غير النّهاية . و واجب الوجود يجب أن يكون له ذلك عن ذاته . « 7 » ترجمه تنبيه هر يك از دو قسم فعلى و انفعالى ، جايز است كه از سببى عقلى باشد كه صورت

--> ( 1 ) . جارّومجرور ، متعلّق به « مصوّر » است . ( 2 ) . جارّومجرور ، متعلّق به « مصوّر » است . ( 3 ) . « قابل » ، صفت « جوهر » است . ( 4 ) . « لولا » ، حرف امتناع است و دلالت بر امتناع پاسخ دارد به سبب امتناع جملهء مدخول آن . ( 5 ) . « ذلك » ، مبتداست و خبر آن ، وجوبى حذف شده است . ( 6 ) . جواب « لولا » است . ( 7 ) . « أن يكون » تأويل به مصدر و فاعل « يجب » است .