نفس انسانى را دو وجهه است از طرفى مواجه با جسم بوده و توسط آلات بدن را اداره مىكند و از جنبه ديگر كسب فيض از عقل فعال مىنمايد و نسبت عقل فعال با نفوس بشرى نسبت آفتاب است كه اشعهء خود را در اجسام صيقلى قابل استناره متوجه ميسازد و از حيث طى مراحل علمى و شدت و ضعف اين استناره چهار مرتبه را قائل شده ! اول مرتبه عقل هيولائى - دوم عقل بالملكه - سوم عقل بالفعل - اما مرتبه اعلى كه مقام وصول و كمال است در اين مرحله انسان بمقام استفاده كامل از عقل فعال رسيده عالم بانچه كه هست مىشود و براى چنين انسان سعادت‌مند حيوة حقيقى ابدى مقرر است هرگز نميرد آنكه دلش زنده شد بعشق * ثبت است در جريدهء عالم دوام ما حكمت الهى - در آخر الهيات شفا جائى كه مكارم اخلاق و كمالات معنوى كه بموجب آن انسان ارتقا بعالم قدس پيدا مىكند شرح داده بالاخره گفته است اصول فضائل عفت و حكمت و شجاعت است كه مبانى عدالت مىباشد و اينها مربوط بحكمت عملى است و هر كس كه با تجلى بفضائل مذكور توفيق فرا گرفتن حكمت نظرى را داشته باشد باوج سعادت مىرسد در منطق ابو على هشت كتاب ارسطو را به عربى بيان كرده و با اينكه مطلب تازه بر اين كتب نيفزود ولى در طبقه‌بندى علوم و بيان اصول كلى استدلال راه كج نرفته است