اول مىجويند - كتابهاى كيمياى سعادت غزالى و جواهر القرآن و زاد المسافرين ناصر خسرو تا حدودى مىتواند پاسخگوى آنان بوده باشد . گر چه ابن سينا در رسالهء اضحويه - كه اينك تقديم خوانندگان صاحبدل مىشود - بسيارى از عقايد گروه موافق و مخالف را با بيانى روشن و پيراسته مطرح كرده ، و ضمن بحث نيز تا حد ممكن اندكى از عقايد خويش را با تصريح يا اشاره بيان داشته است . سبب نامگذارى اين رساله در مآخذ برجاى مانده از قرنهاى نزديك به روزگار ابن سينا ، از اين اثر به نامهاى « رسالهء اضحوى ، و اضحويه ، و الاضحوية فى المعاد » ياد شده است . گروهى از محققان بر اثر واژهء « اضحويه » و دقت در سبك سخن مؤلف ، در مقدمهء اين رساله ، نتيجه گرفته‌اند كه ؛ ابن سينا به سبب فرا رسيدن عيد اضحى ( - عيد قربان ) به نگارش اين مختصر پرداخته تا آن را به رسم ارمغان عيد تقديم كسى دارد كه از وى حقوقى بر گردن داشته ، و خويشتن را مديون وى مىدانسته است . دكتر قاسم غنى مىگويد : « چون اين رساله در عيد اضحى نوشته شده است « الاضحويه » ناميده شده . . . » « 1 » دكتر ذبيح اللّه صفا ، به هنگام يادآورى از دانشوران معاصر ابن سينا ، مىنويسد : « ابو بكر احمد بن محمد البرقى الخوارزمى [ از اين گروه است ] كه ابو على سينا اثر مشهور خود را به نام « رسالة اضحوية فى امر المعاد » به اسم او نوشته ، و در آغاز آن « ابو بكر » را به نيكويى ستوده . . . » « 2 » دكتر يحيى مهدوى مىنگارد : شيخ الرئيس اين رساله را به مناسبت عيد اضحى ، و نيروزيه را به مناسبت عيد نوروز . . . تصنيف كرده بوده است » « 3 » . ابن سينا نيز در مقدمهء اين رساله روى سخنش با شخصى است كه « الشيخ الامين » لقب دارد ، و كنيهء او « ابو بكر » و نام پدرش « محمد » است ، ولى از اسم اول وى نامى به ميان نياورده است . اما به استناد نوشتهء ابن سينا در رسالهء سرگذشت ، و مقدمه‌هاى رساله‌هاى اضحويه و نيروزيه ، و گفتهء سمعانى در كتاب « الانساب » ، شايد بتوان شواهدى به دست آورد تا مسلم شود كه اين « الشيخ الامين » همان ابو بكر احمد بن محمد برقى است كه شيخ در رسالهء سرگذشت در حق وى چنين مىگويد : « مردى ديگر همسايهء ما بود كه او را ابو بكر برقى مىگفتند . خوارزمى بود ، و هوشيار و روشنفكر . در فقه و تفسير و زهد يگانه بود . با اين همه ، به علوم فلسفى گرايشى داشت . به خواهش او كتاب « حاصل و محصول » را - در بيست مجلد - تصنيف كردم ، همچنين كتاب « البر و الاثم » را كه در علم اخلاق است . اين دو كتاب تنها نزد وى است ، و او هيچ كس را عاريت نمىدهد تا از آن نسخه برگيرد » .

--> ( 1 ) . ابن سينا ، به خامهء دكتر قاسم غنى ، تهران ، 1315 ، ص 77 ( 2 ) . جشن نامهء ابن سينا ، 1331 ، ج 1 ، ص 47 ( 3 ) . فهرست نسخه‌هاى مصنفات ابن سينا ، 1333 ، ص 37