سيد جمال الدين الحسيني الأفغاني
39
مجموعه رسائل و مقالات ( فارسى )
انواع حظوظ محروم نسازد ؛ بلكه به هر نوع كه او را ممكن شود و به هرطور كه ميسر گردد نصيب خويش را از ملاذ اين جهان بردارد و به افسانههاى حلال و حرام و لايق و غير سزاوار و ساير امور جعليهاى كه مردم خود را مقيد ساختهاند گوش ندهد و دل نبندد . و چون ديدند كه تعليمات ايشان با تمكن صفت حياء در نفوس بىفايده خواهد افتاد در ازالهى آن خصلت جليله ، آغاز كرده ، گفتند كه حياء و شرم از ضعف نفس است و هر انسان را لازم است كه در ازالهى آن سعى نمايد و قيد عادات را بشكند تا آنكه قادر گردد بر ارتكاب جميع افعالى كه مردم آنها را قبيح مىشمارند ، و نفس از آشكارا ساختن آن اعمال متأثر و منفعل نشود . و عاقبةالامر اين ابيقوريها پردهء شرم را دريده و آبروى انسانى را برده ، هرجا كه مائدهاى مىديدند ، خواه و ناخواه ، خود را به دو مىرسانيدند . حتى در بسيارى از اوقات اصحاب موائد اين حكماى نوبرآمده را سگ خطاب كرده به استخوانها زده مىراندند ! معذلك اين سگهاى انسان صورت مرتدع [ 1 ] نمىشدند ، والمال مشاع بينالكل [ 2 ] ندا كرده ، از هر طرف حمله مىنمودند . و اين يكى از آن اسباب است كه اينها مشهور شدند به كلبيّين . و تعليمات فاسدهء اين نيچريهاى يونان يعنى كلبيين ، چون بهمرور زمان در نفوس و عقول يونانيها تأثير كرد ، خردها روى به بلادت [ 3 ] آورد و بازار علم و حكمت كاسد شد و اخلاقها فاسد گرديد و شرف نفس آن قوم بهنذالت و لؤم ، و امانت ايشان بهخيانت ، و حيا و ننگ آنها بهوقاحت و سفلگى ، و شجاعت آنها به جبانت [ 4 ] ، و محبت جنس [ 5 ] و وطن آنها به محبت شخصيه مبدل شد . و بالجمله ، جميع اركان ستهء قصر سعادت آنها و همه اساسهاى انسانيت ايشان منهدم گرديد و لهذا سلطنت و عزت ايشان برباد رفته ، به دست روما يعنى جنس لاتين [ 6 ] اسير افتادند .
--> [ 1 ] . مرتدع : راندهشده ؛ باز ايستنده از كارى . [ 2 ] . المال مشاع بين الكل : خواسته و مال ميان مردمان مشترك است ؛ ثروت مال همه است . [ 3 ] . بلادت ، كند ذهنى ؛ كم هوشى [ 4 ] . جبانت ؛ بزدلى ، ترسوشدن و ترسوبودن [ 5 ] . Kind Lovng [ 6 ] . لاتين Latine Latin قومى از روميان ؛ يا نژاد رومى عموماً .