سيد جمال الدين الحسيني الأفغاني

12

مجموعه رسائل و مقالات ( فارسى )

حقيقت مذهب نيچرى و بيان حال نيچريان رسالهء مولانا جمال‌الدين الحسينى اى دوست عزيز ، نيچر عبارت است از طبيعت ، و طريقهء نيچريه همان طريقهء دهريه است كه در قرن رابع و ثالث قبل از ميلاد مسيح در يونانستان ظهور نموده بودند . و مقصود اصلى اين طايفهء نيچريه ، رفع اديان [ 1 ] و تأسيس اباحت و اشتراك [ 2 ] است درميانهء همه مردم . و از براى اجراى اين مقصد سعىهاى بليغ به كار برده‌اند . و به لباسهاى مختلف خود را ظاهر ساخته‌اند . و در هر امتى كه اين جماعت پيدا شدند ، اخلاق آن امت را فاسد كرده سبب زوال آن گرديدند . و اگر كسى در مبادى و مقاصد اين گروه غور كند ، به خوبى بر او هويدا خواهد شد كه به غير از فساد مدنيت و تباهى هيأت اجتماعيه نتيجهء ديگرى بر آراء اينها مترتب نخواهد گرديد و بلاريب [ 3 ] كه دين مطلقاً سلسلهء انتظام هيأت اجتماعيه است و بدون دين هرگز اساس مدنيت محكم نخواهد شد و اول تعليم اين طايفه برانداختن اديان است .

--> [ 1 ] . رفع اديان : برانداختن دين‌ها و آيين‌ها . [ 2 ] . اباحت و اشتراك : اباحت ، مباح و حلال‌شمردن . و در اصطلاح شرعى و كلامى : اعتقادنداشتن به‌حرام و روادانستن انجام محرمات . و اباحتى و اباحى : كسى كه اين اعتقاد را داشته باشد . سنائى ( حديقه ، ص 621 ، چاپ مدرس رضوى ) گويد : نيم‌شب هر شبى بخانهء خويش * آمد و صد اباحتى در پيش . . . و مقصود از اشتراك اينست كه همه چيز مال همهء مردم است و چيزى ويژه كسى نيست . و اين همان است كه امروز به قاعدهء علمى و فلسفى بيان شده ، و سوسياليسم و كمونيسم نام گرفته است . اينجا نيز سيد مسائل و اصطلاحات فقهى را با مباحث سياسى و اصطلاحات اقتصادى درهم آميخته است ! [ 3 ] . بلاريب : بىشك ، بدون ترديد .