سيد جمال الدين الحسيني الأفغاني
9
نامه ها و اسناد سياسى ( فارسى )
مقدمه نامهها و اسناد از حدود تقريباً نيم قرن پيش و تا كنون ، كه به يارى حق در جستجوى اسناد و مدارك و مقالات و آثار سيدجمالالدين حسينى - اسدآبادى - بودهام ، همواره نامهها و اسناد تاريخى - سياسى جديدى در كشورهاى مختلف ، به دست آوردهام است كه نشر آنها براى روشن شدن حقايق تاريخ معاصر ايران ، يك ضرورت اجتناب ناپذير تاريخى است . مجموعهاى از اين نامهها و اسناد سياسى سيد را كه شامل 12 نامه بود ، براى نخستين بار و در سال 1350 ، به عنوان ملحقات كتاب « سيدجمالالدين و بيدارى مشرق زمين » اثر ارزشمند مرحوم استاد محيط طباطبايى ، منتشر ساختم ، و اين نامهها ، بارها بضميمهء آن كتاب چاپ شد . . . چاپ چهارم آن نامهها و اسناد ، در سال 1352 ، تحت عنوان : « نامهها و اسناد سياسى سيدجمالالدين اسدآبادى » در قطع رقعى در 120 صفحه ، بطور مستقل از قم منتشر گرديد . . . و سالهاى بعد ، چاپ پنجم و ششم آن ، در قطع جيبى كه شامل 16 نامه از سيد بود ، منتشر شد و مورد استقبال اهل تحقيق ، طلاب و دانشجويان قرار گرفت . اينك ، و پس از مرور بيش از يك ربع قرن ! ، چاپ هفتم آن كتاب ، با اضافات بسيارى ، و در قطع وزيرى ، شامل 60 نامه و سند تاريخى - سياسى در اختيار علاقمندان قرار مىگيرد . البته ترديدى نيست كه مجموعه نامهها و اسناد سيد ، همين 60 نامه نيست ، ولى آنچه را ما در تفحص و كاوش نيمقرنى ، به دست آوردهايم و در شرايط كنونى آماده چاپ و نشر گرديد ، همين نامهها و اسناد است كه اميدواريم مورد قبول حق و مورد استفاده علاقمندان تاريخ معاصر قرار گيرد . * * * در اين مقدمه ، نخست قصد داشتيم كه منابع اين نامهها و اسناد را تك تك ، همراه اسناد معرفى كنيم ، اما متاسفانه « سرقت ادبى و رسمى ! » بعضى از دوستان و چاپ نامهها و مطالب ما ، با نامهاى ديگر ، و حتى بدون ذكر مأخذ اصلى ؟ ما را بر آن داشت كه در اين مقدمه ، از ذكر نام آن مدارك خوددارى كنيم ، به اميد آنكه همهء منابع و مأخذ را ، در كتاب مستقل مربوط به آثار سيد ، يك جا نقل كنيم . . . * * * يادآورى اين نكته نيز ضرورى است كه تهيه اين مجموعه از اسناد و نامهها ، فقط « گردآورى » و به « كوشش » ! نيست ، بلكه شامل : تحقيق ، تنظيم ، - و در مواردى - ترجمه از متن عربى ، تركى و يا انگليسى است ( مانند نامهها به علماى شيعه ، نامه به سلطان عثمانى و يا نامه به رياض پاشا ) كه ما ضمن ترجمه آنها ، توضيحات لازم را هم در پاورقىها و يا در پايان نامهها ، آوردهايم .