ببين اين جمله اسرار دگرگون * كه سر مى آورند از خاك بيرون اگر نه خاك ، سرّ پاك بودى * گل آدم كجا از خاك بودى « و لمّا كانت هى المقصودة لم تنزل ( 1 ) الكتب إلّا بذكرها فقال فى غير موضع : السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ ، والسَّماءِ وَ الْأَرْضِ ، و قال : وَ السَّماءِ وَ ما بَناها وَ الْأَرْضِ وَ ما طَحاها ( 2 ) ، و قال : قُلْ أَ إِنَّكُمْ لَتَكْفُرُونَ ثمّ قال : ثُمَّ اسْتَوى إِلَى السَّماءِ ( 3 ) ، و لم يذكر من الأركان غيرها ، فدلّ ذلك على أصالتها و على أنّها المقصودة . » مولانا : عشقها داريم با اين خاك ما * ز آنكه افتادست در قعده ( 4 ) رضا كه چنين شاهى ازو پيدا كنيم * كه هم او را پيش شه شيدا كنيم صد هزاران عاشق و معشوق ازو * در فغان و در نفير و جست و جو كار ما اينست بر كورى آن * كه به كار ما ندارد ميل جان اين فضيلت خاك را ز آن رو دهيم * كه نواله ( 5 ) پيش بى برگان نهيم ز آنكه دارد خاك شكل اغبرى * وز درون دارد صفات انورى ظاهرش با باطنش گشته به جنگ * باطنش چون گوهر و ظاهر چو سنگ زين ترش رو خاك صورتها كنيم * خندهء پنهانش را پيدا كنيم ز آنكه ظاهر خاك اندوه و بكاست * در درونش صد هزاران خنده‌هاست بس عجب فرزند ، كو را بوده است * ليك احمد ، بر همه افزوده است شد زمين و آسمان ، خندان و شاد * كين چنين شاهى ز ما دو جفت زاد « ثمّ الكشف يعطى بأنّها هى التي خلقت أوّلا ، و أنّها مخلوقة قبل سائر ( 6 ) الأركان و قبل السموات ، و فيها ( 7 ) يكونون فى الجنّة ، و عليها يحشر الناس غير أنّ نعوتها

--> ( 1 ) همان : تتنزّل . ( 2 ) الشمس : 7 - 6 ( 3 ) فصّلت : 11 - 9 ( 4 ) دا : افتاده است قعده : نشستن ، گستردنى كه بر آن نشينند ( 5 ) نوال : عطا ، بخشش . ( 6 ) عقلة المستوفز : و أنّها أوّل أركان خلقها قبل بقية ( 7 ) همان : و ما فيها ، و منها