سيد علي اكبر قرشي
1081
مفردات نهج البلاغه ( فارسى )
الثواب » : دادن ثواب . درباره عدم امكان توصيف خداوند فرموده : « و من تناوله بحدود المخلوقين ابعد » خ 163 234 ، هر كه خدا را با اوصاف مخلوقات اخذ كند و بشناسد ، از درك خداوند ، بعيدتر خواهد شد . دربارهء خداوند فرموده : « و لا ينقصه نائل » خ 182 ، احسان و عطا ، خدا را كمبود نمى آورد . نوم : خواب ، موارد زيادى از آن در « نهج » آمده است در مقام نصيحت فرموده : « لم ار كالجنّة نام طالبها و لم ار كالنار نام هاربها » خ 28 72 ، نديدم مانند بهشت كه طالب آن بخوابد و نديدم مانند آتش كه فرار كنندهاش بخوابد ، در جاى ديگر فرموده : « ينام الرجل على الثكل و لا ينام على الحرب » حكمت 307 يعنى انسان بر مرگ فرزندان صبر مىكند ولى براى ضرر مالى و غارت مال صبر نمى كند . نومة به ضمّ اول و فتح ثانى كثير النوم ، چنان كه فرموده : « و ذلك زمان لا ينجو فيه الّا كلّ مؤمن نومة ان شهد لم يعرف و ان غاب لم يفتقد » خ 103 149 ، گويا منظور از كثير النوم كسى است كه از مشاركت كار اشرار به دور است كه چون ديدند او را نمى شناسند و چون غائب باشد از او سراغ نمى گيرند ، ظاهرا اشاره به زمان تسلط بنى اميهّ است . استنامة : انس گرفتن . و آرامش مثل آرامش خواب رفته ، به مالك اشتر مى نويسد : « لا يكن اختيارك ايّاهم على فراستك و استنامتك و حسن الظنّ منك » نامهء 53 437 ، اختيار و انتخاب حسابداران از روى فراست خود و از روى اعتماد و حسن ظنّ خود نباشد ، چون مردان با تصنّع و حسن خدمت مى خواهند خود را در نزد والى ، خوب جلوه دهند . « نيام » مثل رجال جمع نائم است چنان كه در حكمت 68 ديده مىشود . نون : ماهى ، جمع آن « نينان » است و فقط يك بار در « نهج » به چشم مى خورد ، در رابطه با علم خداوند فرموده : « يعلم عجيج الوحوش فى الفلوات و معاصى العباد فى الخلوات و اختلاف اليننان فى البحار الغامرات » خ 198 312 ، مىداند