سيد علي اكبر قرشي

1024

مفردات نهج البلاغه ( فارسى )

« نهج » ديده مىشود . امام صلوات الله عليه بسيار اوقات به اصحابش مى فرمود : « تجّهزوا رحمكم الله فقط نودى فيكم بالرحيل و اقلّوا العرجة على الدنيا » خ 204 خدا رحمتتان كند ، آمادهء رفتن از دنيا باشيد كه با صداى بلند به شما اعلان كوچ شده است ، توقّف در دنيا را كم كنيد و نيز فرموده : « انّ لله ملكا ينادى كلّ يوم لدوا للموت و اجمعوا للفناء و ابنوا للخراب » حكمت 132 ندا : ندا و نداوت : با رطوبت شدن : « ندى الشى ء : ابتال » در دعاى باران فرموده : « اللهم سقيا منك . . . تعيش بها مواشينا و تندى بها اقاصينا و تستعين بها ضواحينا » خ 110 172 ، خدايا بارانى ده كه با آن حيوانات ما در عيش باشند و تأمين شوند و بارانى كه با آن اطراف ما مرطوب و پر آب شود و حيواناتى كه در چاشت آب مى خورند از آن مدد مى گيرند . دربارهء علم خداوند فرموده : « احصى عدد الريش منها و النفس و ارسى قوائمها على الندى و اليبس » خ 185 272 ، خداوند عدد پرهاى پرندگان و عدد نفس آنها را تا آخر شمرده است و پاهاى آنها را در رطوبت و خشكى محكم كرده است ندو : جمع شدن . « ندا القوم ندوا : اجتمعوا » « ندّى » مجلس چنان كه در بارهء مرگ فرموده : « فكانّ قد اتاكم بغتة فاسكت نجيّكم و فرّق ندّيكم و عفّى آثاركم » خ 230 352 « ندىّ » مثل فعيل مردمى كه براى مشاوره جمع مى شوند ، يعنى نجوى كنندگان شما را ساكت كرده و اهل مشورت را پراكنده نموده و آثار شما را محو كرده است . نذر : اين لفظ به دو معنى آمده ، اوّل نذر معروف ، و آن اين است كه چيز غير واجب را بر خود واجب گردانى گويند : « نذر نذرا : اوجب على نفسه ما ليس بواجب » دوّم نذر به معنى دانستن و حذر كردن ، در قاموس گويد : « نذر بالشى ء : علمه فحذره » ، انذار به معنى اعلام است با تخويف : « انذره بالامر انذارا : اعلم و حذره و خوفّه » . نذر ( مثل شتر ) گاه به معنى انذار آيد و گاه جمع نذير است ، از اين ماده مواردى