سيد علي اكبر قرشي
973
مفردات نهج البلاغه ( فارسى )
مرع : مرع ( مثل شرف ) و مراعة به معنى فراوانى است با كثرت روئيدنيها . « امراع » ا ز باب افعال بودن در خصب و فراوانى است ، آن فقط يك بار در « نهج » آمده است كه در دعاى استسقاء فرمايد : « و انزل علينا سماء مخضلة . . . حتّى يخصب لامراعها المجدبون و يحيا ببركتها المسنتون » خ 115 172 بر ما بارانى پرآب نازل فرما تا با فراوانى آن مردم بى باران به وسعت برسند و به بركت آن قحطى زدگان زنده گردند . مرغ : تمّرغ غلطيدن چهار پا در خاك است و آن فقط يك بار در « نهج » آمده است ، به زياد بن ابيه كه كارگزار آن حضرت در بصره بود مى نويسد : « ا ترجو ان يعطيك اللّه اجر المتواضعين و انت عنده من المتكبّرين و تطمع - و انت متمّرع فى النعيم تمنعه الضعيف و الارملة - ان يوجب لك ثواب المتصدقين » نامهء 21 377 يعنى در حالى كه تو در نعمت من غلطى و ضعيف و زن بى شوهر را محروم مى كنى كه خدا به تو ثواب اهل صدقه را بدهد مرق : مروق : نفوذ تير در هدف و خارج شدن از آن سوى « مرق من الدين » يعنى از دين خارج شد به علت بدعتى يا ضلالتى ، هفت مورد از آن در « نهج » آمده است « مارقين » از دين خارج شوندگان كه خوارج بودند چنان كه فرمايد : « انا حجيج المارقين و خصيم الناكثين المرتابين و على كتاب اللّه تعرض الامثال و بما فى الصدور تجازى العباد » خ 75 103 « حجيج » دليل آور و خصم ، من خصم خوارج و دشمن بيعت شكنان شكّاك هستم ، كارهاى متشابه بر كتاب خدا عرضه مىشود ( آنچه مطابق آن باشد پيروى مى گردد ) و مردم در مقابل نيّت خود مجازات مى شوند . محمد عبده در ذيل اين كلام گويد : آن حضرت ( عليه السلام ) خوارج را با برهان قاطع بريد و پيروزشان شد و آن حضرت در كارهايش بر حكم قرآن عمل كرد هر كس ملتزم به احكام قرآن باشد به خود حق نمى دهد كه به آن جناب اشكالى وارد كند . و نيز فرموده : رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله مرا به قتال اهل تجاوز و بيعت شكن و اهل فساد امر فرمود : با ناكثان جنگيدم ، با قاسطان نبرد كردم و مارقين