مانند « الشقشقية - التوحيد - القاصعة - الاشباح - الاستسقاء - الغرّاء - النخيلة » و غير آنها ، كه مردم همهء آنها را حفظ كرده بودند : ( 1 ) و بعدا به روى كاغذ آورده و كتابهاى « خطب امير المؤمنين عليه السلام » را تشكيل دادند . تأليف خطبه‌هاى آن حضرت پيش از سيد رضى قرنها پيش از مرحوم سيّد رضى خطبه‌هاى امير المؤمنين صلوات اللّه عليه به صورت كتابها جمع آورى شده بود تا در اواخر قرن چهارم سيد مرحوم از روى آنها نهج البلاغهء فعلى را نوشت ، مع الاسف كه از آنها فقط اسمى در كتابها مانده است در « الذريعه » ج 7 ص 191 فرمايد : آن خطبه‌ها از آن حضرت در اذهان مردم حفظ شد و سپس در كتب اصحاب كه در آن موضوع تأليف شده بود به وديعت گذاشته شد و كار تأليف از عصر آن حضرت شروع شد اولين كسى كه خطبه‌هاى حضرت را تأليف كرد زيد بن وهب جهنى بود كه در صفين در ركاب آن امام همام حضور داشت و بعد تأليف خطبه‌ها قرنا بعد قرن ادامه يافت تا در نصف دوّم قرن چهارم نوبت به سيّد رضى رسيد ، آن كتابها در كتابخانه‌هاى بغداد و در دسترس مرحوم سيّد رضى بود . ابن ابى الحديد در شرح « النهج » ج 1 صفحه 205 در آخر خطبهء شقشقيه مى گويد : استادم ابو الخير به من گفت : من اين خطبه را در كتابهائى ديده‌ام كه دويست سال قبل از ولادت رضى تأليف شده است ، اينك به بعضى از كتابهاى خطب كه پيش از مرحوم شريف رضى تأليف شده است اشاره مى كنيم . 1 - خطب امير المؤمنين عليه السلام على المنابر فى الجمع و الاعياد و غيرها ، تأليف زيد بن وهب جهنى از اصحاب آنحضرت متوّفى 96 هجرى . 2 - خطب امير المؤمنين تأليف اسماعيل بن مهران متوّفى سال دويست ( 200 ) هجرى ( رجال نجاشى و فهرست شيخ ) 3 - كتاب خطب هشام بن محمد بن سائب ، متوفاى دويست و شش ( 206 ) هجرى ظاهرا مراد نجاشى از كتاب « الخطب » خطب امير المؤمنين عليه السلام

--> ( 1 ) . الذريعة ج 7 ، 193 از مناقب