سيد علي اكبر قرشي
506
مفردات نهج البلاغه ( فارسى )
گرديد ، و هر كس از بندهايت دور شد موفّق گشت « زور » بر وزن قول زيارت كنندگان نامهء 9 « زورت » مصدر است به معنى زيارت كردن خ 109 . زور : - به ضم اول - دروغ . ظاهرا به دروغ از آن جهت زور گفتهاند كه از حق منحرف است : « الزور : الكذب . الشرك » و آن پنج بار در « نهج » آمده است دربارهء جاهل عالم نما فرموده : « و نصب للناس اشراكا من حبائل غرور و قول زور » خ 87 ، 119 براى مردم دامهائى از ريسمانهاى غرور و سخن دروغ نصب كرده است . به معاويه مى نويسد : « و انّ البغى و الزّور يوتغان المرء فى دينه و دنياه » نامهء 48 ، 423 ، ظلم و دروغ شخص را در دين و دنيايش به هلاكت مى اندازد « وتغ » : هلاكت . زوغ : زوغ و زيغ هر دو به معنى انحراف و ميل است عدهاى آن را مطلق ميل ، ولى راغب ميل از استقامت يعنى ميل از حق گفته است ، قرآن مجيد و « نهج » قول راغب را تأييد مىكند ، و آن هفت بار در كلام حضرت آمده است دربارهء آدم منحرف فرموده : « و من زاغ سائت عنده الحسنة و حسنت عنده السيئة » حكمت 31 هر كس از حق منحرف شود كار خوب در نزدش بد نمايد و كار بد خوب . دربارهء خوارج فرموده : « انّما اصبحنا نقاتل اخواننا فى الاسلام على ما دخل فيه من الزيغ و الاعوجاج » خ 122 ، 179 ما صبح كرديم در اسلام با برادران خود مى جنگيم به علت انحراف و كجى كه در آن داخل شده است . زوال : از بين رفتن و انتقال از محلّ . از اين ماده موارد زيادى در « نهج » آمده است در حكمت 244 فرمايد : « انّ لله فى كل نعمة حقّا فمن اداهّ زاده منها و من قصّر فيه خاطر بزوال نعمته » براى خداوند را در هر نعمت حقّى هست هر كه آن را ادا كند ، خداوند بر نعمت مى افزايد و هر كه كوتاهى كند با زوال نعمتش به خطر مى افتد . و در حكمت 372 فرمايد : « يا جابر من كثرت نعم الله عليه كثرت حوائج الناس اليه فمن قام لله فيها . . . عرضّها للدوام و البقاء و من لم يقم فيها بما يجب عرضّها للزّوال و الفناء » . « مازال » به معنى دوام و پيوسته است نفى در نفى افادهء اثبات مىكند : « و الله