سيد علي اكبر قرشي

219

مفردات نهج البلاغه ( فارسى )

بن حنيف مى نويسد : « هيهات ان يغلبنى هواى و يقودنى جشعى الى تخيّر الاطعمة . . . » نامهء 45 ، 418 . جعجع : از اين ماده فقط يكمورد در « نهج » داريم ، در رابطه با حكمين فرموده : « فاجمع رأى ملئكم على ان اختاروا رجلين فاخذنا عليهما ان يجعجعا عند القران و لا يجاوزاه » خ 177 ، 256 يعنى رأى جماعت شما بر آن شد كه دو نفر ( ابو موسى - عمرو بن عاص ) را اختيار كردند ، و ما بر آن دو شرط كرديم كه در نزد قران بايستند و از آن تجاوز نكنند « جعجع البعير » يعنى شتر خوابيد و او را خوابانيد آن لازم و متعدى هر دو آمده است ، منظور از آن ايستادن و توقف در حكم قرآن است . جعفر : جعفر بن ابى طالب رضوان الله عليه ، برادر امير المؤمنين صلوات الله عليه كه در موته شهيد شد . و جعفر طيّار لقب گرفت ، او رئيس مهاجرين حبشه بود كه بعد از فتح خيبر از حبشه به مدينه آمد ، رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود : نمى دانم به كدام يك بيشتر شاد باشم به فتح خيبر يا به آمدن جعفر نام مباركش يك بار به لفظ جعفر ، بار ديگر به لفظ طيّار در « نهج » آمده است . آنحضرت به معاويه مى نويسد : « چون تنور جنگ شعله‌ور مى شد ، رسول خدا - ص - اهل بيت خويش را جلو مى انداخت تا اصحاب خويش را به وسيلهء آنها حفظ نمايد در نتيجه : « فقتل عبيدة بن الحارث يوم بدر و قتل حمزة يوم احد و قتل جعفر يوم موتة » نامهء 4 ، 369 ، توضيح آن در « احد » گذشت . و در نامهء بيست هشتم ، 386 باز به معاويه مى نويسد : « . . . او لا ترى انّ قوما قطّعت ايديهم فى سبيل الله و لكلّ فضل - حتى اذا فعل بواحدنا ما فعل بواحدهم قيل : الطيّار فى الجنّة و ذو الجناحين » . آيا نمى بينى كه گروهى دستشان در راه خدا قطع مىشود ، گر چه همهء آنها داراى فضلت هستند ، اما وقتى به يكى از ما اهل بيت واقع شود نظير آنچه به ديگران واقع مى گردد به او لقب داده مىشود : « الطيّار فى الجنّة و ذو الجناحين » ( كه رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود : خداوند به جعفر بن ابى طالب به عوض دو دستش كه بريده شد ، دو بال داد و با ملائكه در شب پرواز مىكند ( ترجمهء آزاد )