: « و اللّه لو شئت ان اخبر كل رجل منكم . بمخرجه و مولجه و جميع شأنه لفعلت و لكن اخاف ان تكفروا فىّ رسول اللّه صلى اللّه عليه و آله ، الا و انّى مفضيه الى الخاصّة ممّن يؤمن ذلك منه و الذى بعثه بالحق و اصطفاه على الخلق ما انطق الّا صادقا و قد عهد الى بذلك كله و بمهلك من يهلك و منجى من ينجو و مآل هذا الامر و ما ابقى شيئا يمرّ على رأسى الّا افرغه فى اذنى و افضى به الىّ » خطبهء 175 ، 250 به خدا قسم هيچ با انصافى نمى تواند اين سخنان را جز سخن امام عليه السلام بداند ، چه كسى مى توانست جز او اين سخنان را بگويد ، و از چه كسى جز آن حضرت اين ادعاها را قبول مى كردند ( ) بلى نهج البلاغه اعّم از خطبه‌ها ، نامه‌ها و كلمات حكمت آميز از مولى الموحدين صلوات اللّه عليه است وانگهى چنان كه گفتيم ميان خطبه‌هاى نهج البلاغه و نامه‌هاى آن هماهنگى كاملى حكمفرماست كه انسان با كمى تأمل احساس مىكند ، اين سخنان تراوش يك زبان و ساخته يك فكر و سرودهء يك انسان است . 11 - و يا آنچه از آمدن حجّاج بن يوسف و تسلّط او بر مردم خبر داده و مى فرمايد : به خدا قسم يقينا غلام قبيلهء ثقيف بر شما مسلّط مىشود ، آن متكّبر و خودبين و ستمگر و ظلم پيشه ، اموال شما را مى خورد ، پيه‌تان را ذوب مىكند هر چه مى خواهى بكن اى ابا وذحه ( اى پدر سوسك سرگين انداز ) « اما و اللّه ليسّلطّن عليكم غلام ثقيف الذيّال الميال ، يأكل خضرتكم و يذيب شحمتكم آيه « ابا وذحة » خطبه 116 ، 174 گذشته از اينها اگر انسان در خطبه‌ها و نامه‌هاى نهج البلاغه دقت نمايد ، خواهد ديد كه همهء آنها از يك آهنگ و انسجام برخوردار است و يكى مؤيد آن ديگرى است و همه تراوش يك فكر و كلام يك انسان است . محتوى و الفاظ محتواى كلمات امام صلوات اللّه عليه يك پارچه حقائق و واقعيات و نظامات خلقت و ترسيم توحيد و نبوّت و معاد و اخلاق و مواعظ و مقدارى از تاريخ است