امتياز عليخان العرشي

22

ترجمه استناد نهج البلاغه ( فارسى )

و آنچه اين مطلب را تأكيد مىكند ، نص اجازه‌اى است كه زير نام مؤلف آمده است و آن چنين باشد : عبد الجبار اين كتاب را بر على ابو الرضا فضل اللّه بن على الحسين - الراوندى ( در ذيقعدهء 555 . ه 1160 م ) قرائت كرد و از طريق ابو الفتح اسماعيل بن الفضل احمد اخشيد سراج و او از ابو المظفر عبد اللّه بن شبيب از ابو الفضل خزاعى شاگرد شريف رضى به وى استجازهء روايت كتاب را مى نمايد و همچنين معلوم مىشود كه فضل اللّه رواندى نيز كتاب « خصايص » را از تأليفات شريف رضى مىداند . و مؤيد اين مطلب آن است كه ( نجاشى ، رجال ، ص 283 ) كتاب « خصايص » را جزو آثار شريف رضى ذكر كرده است و محكمترين دليل بر اين مدعا نص موجود در كتاب « خصايص » در شرح كلام امير المؤمنين است كه مى فرمايد : « قيمة كل - امرى ء ما يحسنه » چنين آمده است : « قال السيد الرضى ابو الحسن رضى اللّه عنه ، و هذه - الحكمة التي لا قيمة لها و لا كلام يوزن بها » ( 1 ) ( الخصائص ، ص الف 200 ) . علاوه بر اين در صفحه‌هاى 202 الف و 207 ب و 208 الف عبارت « قال الشريف الرضى رضى اللّه عنه » تكرار شده است كه ديگر جاى هيچ گونه ترديدى در صحت انتساب كتاب « الخصائص » به شريف رضى باقى نمى گذارد و در خاتمهء كتاب عبارت : « ذو الحسبين » بر اسم و لقب و كنيهء مؤلف اضافه شده است . و چون ثابت شد كه مؤلف « الخصائص » شريف رضى است به دلالت التزام ثابت مى گردد كه مؤلف نهج البلاغه همچنين شريف رضى است . دليل دوم نجاشى ( رجال ، ص 283 ) و ديگر تذكره نويسان و مورخان نوشته‌اند كه شريف رضى كتابى به نام « حقايق التنزيل » در تفسير قرآن دارد كه متأسفانه تمام اين اثر مگر جزء پنجم آن مفقود شده است و اين مجلد در سال ( 1355 ه . ق 1937 م ) در نجف اشرف به چاپ رسيده است . در صفحهء 167 « حقايق التنزيل » چنين آمده است : « هر كسى دليلى بر مدعاى ما مطالبه كند ، به كتابى كه آن را « نهج البلاغه »

--> ( 1 ) حكمتى است كه آن را بهايى نيست و كلامى است كه هيچ كلامى را با آن ياراى مقايسه نباشد .