امتياز عليخان العرشي

139

ترجمه استناد نهج البلاغه ( فارسى )

اين كتاب را روايت مى كرده است . اين كتاب يك بار در تهران 1307 ه . و بار ديگر در نجف ( 1369 ه . 1950 م ) در 234 ص ربعى به چاپ سربى رسيد ، و در 1370 ه . به دستور مرجع بزرگوار حضرت آيت اللّه العظمى حاج آقا حسين بروجردى ( قدس ) در 177 ص با جعفريات و اشعثيات در 252 ص وزيرى به چاپ سنگى رسيده و نسخه‌هايى خطى متعددى از آن موجود است . از فهرست مشكوة ، دانش پژوه ص 1451 جلد سوم و بخش سوم مجلد پنجم شمارهء 299 انتشارات دانشگاه تهران . 59 - الكامل يا الكامل فى التاريخ يا كامل التواريخ ، يا تاريخ الكامل لابن الاثير ( مصر 1308 ه . ق ) . تأليف عز الدين ابو الحسن على بن اثير الدين ابو الكرم محمد موصلى جزرى ( 555 - 630 ه . ق ) معروف به « ابن اثير » مورخ معروف و وارسته و گوشه نشين عرب . اثر عمده‌اش همين كتاب است و آن تاريخ عمومى جهان است سال به سال از آغاز خلقت تا سال 628 ه . ق . و مانند تاريخ طبرى ذيلى بر آن نوشته‌اند يكى تا سال 656 ه . ق در پنج جلد تأليف ابو طالب على بن انجب ابن الساعى ( فوت 674 ه . ق ) . و چون ابن اثير معاصر با استيلاى مغول بوده و از نظر زمان نخستين مورخى است كه وقايع آن دوره را نسبتا به تفصيل در كتاب خود آورده است و در گردآورى آن نهايت دقت را به كار برده ، به همين جهت كتاب او از منابع مهم تاريخ مغول محسوب است اثر ديگرش « اللباب » ، تلخيص از كتاب الانساب سمعانى است و سيوطى آن را به نام « لب اللباب » تلخيص كرده و نيز « أسد الغابة فى معرفة احوال الصحابة » است . كتاب تاريخ ابن اثير در 1851 - 71 م در 12 جلد و فهرستهاى آن در 1874 - 76 م در دو مجلد به اهتمام نورنبرگ ، ليدن در 14 جلد چاپ شد . در مصر در دوازده جلد ، بولاق 1290 ه . ق . سربى ، قاهره 1358 ه . ق . سربى وزيرى ، مصر 1302 ه . ق . قاهره 48 - 1353 ه . ق . سربى وزيرى ، به طبع رسيد و در ايران به زبان فارسى توسط گروهى ترجمه شده است و قسمتهايى از آن به فارسى ( در عهد پسر تيمور ) و به فرانسه در 1872 م ترجمه شد . 60 - الكامل للمبرد يا الكامل فى اللغة و الادب و التصريف ( مصر 1290 ه . ) : كتابى ادبى و لغوى به زبان عربى تأليف ابو العباس محمد بن يزيد الازدى البصرى ( متولد در سال 210 ه . ق و در 285 ه . ق در شهر بغداد در گذشت ) . مشتمل بر مباحث ادبى و شرح نكات لغوى و صرفى و نحوى بنا به عقيدهء بصريها و از كتابهاى چهارگانهء اساسى ادب است و مى توان گفت در موضوع خود دائرة المعارف گونه‌اى است . چندين بار چاپ شده است . در سال 1864 - 82 م . در لايپزيك ، اسلامبول 1286 ه . ق . چاپهاى مصر 1290 ه . ، 1347 ه . ق . سربى وزيرى ، 1936 ، 1961 و غيره . . . مبرد آثار ارزندهء ديگرى نيز دارد : از قبيل كتاب « الروضة » و « المقتضب » و غيره . . . 61 - كتاب الجمل للشيخ المفيد ( چاپ نجف ) : بى تاريخ . مرحوم شيخ آقا بزرگ تهرانى در جلد