كتابشناسى در اين بخش علاوه بر معرفى كتابهاى مرجع ، به بيان موضوع ابواب ، شناساندن چاپ و محل و تاريخ چاپ و مؤلفان آنها نيز پرداخته‌ايم . گر چه مرحوم امتياز عليخان عرشى در چهار صفحه منابع خود را فهرست - وار آورده است اما از آنجا كه شناختن آن همه منابع ارزنده براى دانش پژوهان خالى از فائده نبود لذا بر آن شديم تا آنها را به طور تفصيل در اينجا بياوريم . مترجم 1 - الاخبار الطوال ، للدينورى ( ليدن 1888 م . ) : كتابى تاريخى از زمان حضرت آدم تا مرگ معتصم خليفهء عباسى ( 19 ربيع الاول سنهء 227 ه . ق ) از ابو حنيفهء دينورى است ( چاپ . و . گيزگاس ، ليدن ، 1888 م ، فهارس از ، كراچكوفسكى ، ليدن 1912 ، چاپ مصر 1960 م ) . اين كتاب در بعضى از قسمتها از اسناد و مدارك معتبر بشمار مى آيد ، و چون ابو حنيفه از علماى نجوم و طبيعى ( بخصوص گياهشناسى ) بوده است ، كمتر به خرافات پرداخته . قسمت عمدهء كتاب مخصوص تاريخ ايران قبل از اسلام و بعد از اسلام بوده است . و اين قسمت داراى اهميت بسيار و مورد توجه علماى شرق و غرب است . و توسط مرحوم صادق نشأت به فارسى برگردانيده شده است كه خالى از سهويات هم نيست . ابو حنيفه احمد بن داود دينورى ، دانشمند ايرانى عربى نويس در قرن سوم ه . ق در شهر دينور در گذشت ( شهرى قديمى و يكى از معتبرترين شهرهاى جبال ماد ، بناى آن از دورهء سلوكيان يا قبل از آن است و در آنجا مهاجرنشين يونان داير بوده ، دينور بلافاصله پس از جنگ نهاوند به مسلمانان تسليم شد ( 21 ه . ق ) در زمان معاويه نامش به ماه الكوفه تبديل شد . ) از زندگى