امتياز عليخان العرشي
103
ترجمه استناد نهج البلاغه ( فارسى )
تذكر : از بررسى مطالب پيش چنين استنباط گرديد كه شريف رضى ( رض ) مبتكر گردآورى خطبهها ، نامهها و سخنان حكمت آميز امام عليه السلام نبوده است بلكه پيش از وى بزرگانى ديگر از او سبقت گرفتهاند و ما در بحث خود در بارهء منابع نهج البلاغه به نام آنان و آثارشان پرداختيم و لذا مناسب است كه به ذكر كسانى كه پيش از شريف رضى دست اندركار جمع آورى خطبهها ، نامهها و سخنان آن حضرت بودهاند و نام آنها به سبب فقدان آثارشان در صفحات قبل ذكر نگرديد و يا نامى از آثار مفقود آنها كه به يقين يا به احتمال مشتمل بر خطبهها ، نامهها و سخنان امام على ( ع ) بوده است متذكر گرديم . مسعودى در ( مروج الذهب ، ج 2 ، ص 36 ) چنين گويد : در حدود چهارصد و هشتاد و اندى خطبه از خطبههاى امام ( ع ) كه در موارد مختلف بالبديهه ايراد كرده بود ، در سينههاى مردم محفوظ است . . . 1 - زيد بن وهب الجهنى كوفى ( فوت 96 ه . ق ) او راست ( كتاب خطب امير المؤمنين على المنابر فى الجمع و الاعياد و غيرها ) . اين كتاب تا قرن پنجم هجرى در دسترس دانشمندان بوده است و شيخ ابو جعفر طوسى مؤلف ( الفهرس فوت 460 ه . ق 1086 م ) از آن نقل كرده است ( 1 ) .
--> ( 1 ) فهرست شيخ طوسى 148 ، منهج المقال ( ورق 142 ) و كشف الحجب ( 206 ) . زيد بن وهب جاهليت و اسلام را درك كرده بود و در زمان حيات رسول اكرم اسلام آورد و در راه هجرت به سوى پيامبر بود كه خبر رحلت حضرت را شنيد . وى از بزرگان تابعين بود ، ساكن كوفه و در ركاب على در جنگ با خوارج بود . ( اسد الغابة فى معرفة الصحابة 2 42 )