محمد جعفر بن محمد علي بن محمد باقر الوحيد البهبهاني
فضايح الصوفيه 64
فضايح الصوفيه ( بضميمهء تنبيه الغافلين وايقاظ الراقدين ) ( فارسى )
بسيار است از آن جمله به ذكر قليل از عقايد بيست و يك فرقه از ايشان در اين كتاب اكتفا مىنمايد : فرقهء اولى وحدتيهاند ايشان به وحدت وجود قائل شدهاند و همه كس و همه چيز را خدا مىدانند ، چنان كه گذشت ، اين گروه از نمرود وفرعون وشداد بدتراند از اين جهت كه جميع اشياء را خدا مىدانند حتى چيزهايى را كه در شريعت حكم به عدم طهارت آن شده ، اگر اين جماعت را « كثرتيّه » نام مىكردند انسب بود زيرا كه در كثرت إله بر وجهى مبالغه دارند كه چيزى نيست از ما سوى اللَّه كه آن را خدا ندانند هر چند به اعتقاد ايشان همهء آنها يكى است ، چنان كه محيى الدّين عربى در اكثر كتابهاى خود گفتگوهاى بسيار در اين باب كرده ، خصوصاً در كتاب فصوص الحكم در فص موسوى فرعون را عين حق تعالى گفته چنان كه بعد از تأويل لفظ ربّ مىگويد : وان كان عين الحق فالصّورة الفرعون « 1 » ، وعطار در كتاب جوهر ذات تعريف فرعون كرده مىگويد : توهم مثل او اناالحق بگو ، و در آن كتاب صريح دعواى خدائى كرده « 2 » .
--> ( 1 ) - شرح فصوص الحكم خواجه محمد پارسا : 496 . يعنى : اگر چه عين حق است لكن در صورت فرعون مىباشد . ( 2 ) - جوهر الذات عطار : ، حديقة الشيعة : 568 .