أحمد بن محمد علي بن محمد باقر الوحيد البهبهاني ( آل آقا )
742
مرآت الاحوال ، جهان نما ، سفرنامه ( فارسى )
چهارصد كروه و عرضش صد كروه و هوايش بسيار خوش و دلكش و اقسام فواكه كه در ملك گرمسير و سردسير به عمل مىآيد در آنجا نيز مىشود ، و حبوب و غلّه از هر جنس كشتكار مىكنند ، و بهخوبى تمام نشو و نما مىكنند ، و بلاد عظيمهء بسيار آباد در آن ملك بسيار است ، و هرچه براى عيش انسان ضرور است در آن موجود است ، و بيشتر « كنادا » در تصرّف فرانكسيسان بود ، و انگريزان از آن قوم به جنگ گرفتند . ديگر ملك « نواسكاملاند » است ، طولش يكصد و هفتاد و پنج كروه و عرضش يكصد و بيست و پنج كروه است ، و هواى آنجا در خوبى از هواى « كنادا » كمتر است ، و نيز چندان آباد نيست ، و آنجا يك قسم از نبات است كه در كلانى مثل درخت پنبه مىباشد ، و از آن پارچهء بسيار خوب و باريك مىبافند ، و تجارت مردمان آن ملك از اين پارچه است . ديگر ملك « نوانكلاند » است ، در طول دوصد و هفتاد و پنج و در عرض يكصد كروه ، هوايش به غايت خوب و خوش و آبادى بسيار مىدارد ، و اسباب خورش و پوشش در آنجا بهخوبى و ارزانى بهدست مىآيد . ديگر ملك « نوبادك » است طولش يكصد و پنجاه كروه و عرضش هفتاد و پنج كروه ، و آب و هواى خوش ، و شهرها « 1 » آباد دارد ، و همهچيز از حبوب مأكوله و بقول و درختان و نباتات كارآمدنى در آن ديار فراوان مىباشد . ديگر « پيكونها » است ، در طول يكصد و پنجاه و عرضش يكصد و بيست كروه ، و از ديگر ملكها بسياربسيار آبادتر است ، و اسباب طرب
--> ( 1 ) شهر : « د » .