أحمد بن محمد علي بن محمد باقر الوحيد البهبهاني ( آل آقا )

699

مرآت الاحوال ، جهان نما ، سفرنامه ( فارسى )

اميران را در آخر سال مردمان ملك تغيير مىكنند ، و ديگران را بجاى ايشان مىنشانند ، اما يك امير عظيم الشأن كه مذكور شد به حال و برقرار مىماند . و ملك « ولنديز » بر زمين بسيار پست واقع است ، چنانچه درياى سمندر در اوّل و دوّم و سيّم و سيزدهم ، و چهاردهم ، و پانزدهم هر ماه طغيانى مىكند ، و قبل از اين اكثر پرگنات « 1 » ، و بلوكى كه بر ساحل دريا بودند در آب غرق و خراب مىشدند ، و سكنهء آنجا مىگريختند ، پس براى رفع طغيان آب ، يك بند سپهر پيوندى كه ناسخ شاذروان قيصر در شوشتر ، و برهم‌زن داستان سدّ اسكندر است بنا نهادند ، و آن در عرض قريب به نيم كروه ، و در طول به حدّى است كه پركنات آبادى ساحل را از سمندر محافظت كند ، و آن زمين را چندصد گز حفر كرده‌اند و تمام را از آهن و سنگ و گچ و چوب و غيره انباشتند . و بناى مستحكم به ارتفاع صد گز تخمينا بنياد نهاده‌اند ، و بر اين بند عمارات به جهت معماران و مزدوران هزاران هزار ساخته‌اند ، و آن مردم در هرحال و هروقت در محافظت آن بند مىمانند ، و هيچ‌وقت از آن كار غافل نيستند ، تا آن بند استوار بماند ، و ملك را از آب و طغيان « 2 » آن آسيبى نرسد ، و اين قوم را فوج جنگى كمتر و جهاز جنگى بسيار است .

--> ( 1 ) پرگنه : پيرامون كندن ، زمينى را گويند كه از آن مال و خراج بستانند . ( فرهنگ معين ) ( 2 ) طغيانى آن : « الف ، ب » .