أحمد بن محمد علي بن محمد باقر الوحيد البهبهاني ( آل آقا )
680
مرآت الاحوال ، جهان نما ، سفرنامه ( فارسى )
شد ، و در لباس نوكرى سلطنت و رياست آن قوم را به تصرّف خود درآورد ، و « 1 » از تدبّر و جرأت او حكايات غريبه و عجيبه نقل كنند ، و « 2 » گويند : در كمترى از محاربات شكست يافته است ، و لكن افسوس آن است كه بدعهدى و خلف وعده و خدعه ، و مكر و حيله در سرشت او مخمّر است ، و عهود و مواثيق آن « 3 » چون نقش بر آب بىثبات و بىاثر است . از هنگام طلوع آن « 4 » الى الآن دولت آن جماعت در ترقّى است ، و ساير فرق كه با ايشان جنگ و جدال داشتند به كرّات و مرّات شكست فاحش خوردهاند ، و جمعى چار و ناچار با وى صلح كردهاند ، الّا طايفهء انگريزيه كه الى الآن در برّ و بحر فيما بين ايشان جدال و نزاع برقرار است ، و به طفيل نزاع ايشان خلايق همواره در رنج و عنا و به انواع محن و بلا مبتلااند . تصرّف نمودند قوم فرانكسيس مصر را و اخراج شدن ايشان « 5 » و چند سال قبل از اين به مكر و خدعه و حيله مصر را متصرف شدند ، پادشاه روم عساكر جرّاره به دفع ايشان فرستاد ، آن جماعت به تأليف قلوب مصريان پرداختند ، در « 6 » هنگام مجادله عسكر سلطانى را منهزم ساختند ،
--> ( 1 ) و از : « ب » . ( 2 ) و : در « ج » نيامده است . ( 3 ) او : « الف » . ( 4 ) آن : در « الف » نيامده است . ( 5 ) عنوان : در « ب » نيامده است . ( 6 ) و در : « الف ، ب ، ج » .