أحمد بن محمد علي بن محمد باقر الوحيد البهبهاني ( آل آقا )

667

مرآت الاحوال ، جهان نما ، سفرنامه ( فارسى )

و پنج ، و بنابر عرض از استوا به سمت شمالى « 1 » الى هفتاد و دو درجه است ، و به حسب مساحت درازى آن دو هزار و چهارصد ، و پهنايش دو هزار و يكصد و پنجاه كروه است ، و در آن است عربستان ، و ايران و تركستان ، و هندوستان تا دكهن و بنگاله ، و ملك شام ، و چين و خطا و بعضى از ممالك ملحقات روم و روس ، و در غربى اين بخش گوشه‌اى از « يرپ » و گوشه‌اى از افريقيه واقع شده ، و در شمالى آن « يرپ » است لا سيّما ملك روس و شرقىاش اوقيانوسى كه ميان او و آمريكا فاصله است ، و در جانب جنوب او ايضا اوقيانوس است . سيّم : افريقيه و در آن است ملك مصر و تمامى بلاد مغرب و حبشه و زنگبار ، و طول اين قطعه از درجهء اوّل است الى شصت و هشت ، و در عرض از استوا به سمت شمال سى و هفت درجه ، و به سمت جنوب سى و پنج درجه است ، و مساحت درازى آن دو هزار و يكصد و پنجاه ، و پهنايش دو هزار و يكصد كروه است ، و چهار حدّ آن به اين نوع است : شمالى آن بحرى است « 2 » كه در ميان او و « يرپ » جارى است ، و شرقى آن بخش آشيا است ، و غربى آن اوقيانوسى است كه ميانهء « 3 » آن و امريكا فاصل است ، و جنوبى آن بحر و اقيانوسى است كه يخ بسته است . چهارم : امرقه كه آن را امريقه و امريكا نامند « 4 » ، يعنى ارض جديد و تفصيلش خواهد آمد ، و اين قطعه بنابر درجات طول از درجهء هفدهم است

--> ( 1 ) شمال : « الف ، ب ، ج » . ( 2 ) است : در « الف ، د » نيامده است . ( 3 ) ميان : « الف » . ( 4 ) آن را آمريكا نيز گويند : « ب » .