و نقل مىكند كه در سنهء 1515 عيسوى جهازى از بنادر فرنگ كنار دريا را گرفته به سمت مشرق روانه شد و مايل به هيچ جانب نگشته ، در يكهزار و يكصد و بيست و چهار روز طواف تمام « 1 » دنيا نموده به همان بندر رسيد ، و به حسب رؤيت اهل آن بندر يك روز زياده گذشته بود ، و اختلاف يك روز در نظر ساكن و سيّار دليل بر گردش ارض و رسيدن جهاز را به همان بندر باوجود مايل نشدن به جانبى دليل كرويت و استدارت آن فهميده است ، و در تمام آن تأمّل است . و كرهء قمر از دنيا خوردتر است ، و دورى او از ارض ششصد و شصت هزار كروه هندى است ، و او را سه حركت است ، يكى بر مركز خود بنابر مصلحتى كه در گردش مركزى ارض است ، و ديگرى گرد اين دنيا و از اتمام دورهء اين حركت ماه قمرى به حصول مىانجامد ، و ديگرى همراه ارض گرد آفتاب . و كرهء مرّيخ هشت مرتبه خوردتر از دنيا است ، و دورى او از آفتاب هفت كرور و نوزده لك و نه هزار كروه است ، و مدّت دورهء او سيصد و بيست و يكروز و چند ساعت است . و كرهء مشترى از كرهء دنيا دوازده درجه كلان‌تر است ، و دورى او از آفتاب بيست و دو كرور و سى و هفت لك و سى و ششهزار كروه است ، و مدّت دورهء او دوازده سال است .

--> - و صحيح ( ميل ) است كه در « ب » آمد ، و آن در اصطلاح فلكى دورى شمس يا كواكب ديگر است از معدل النهار . . . ( دهخدا ) ( 1 ) تمام : در « د » نيامده است .