برداشت ، و اگر پادشاه ايشان را حمايت كند همهء قواعد سلطنت را خراب و ابتر كرده مملكت به ظلم پاپا باز گرفتار شود ، لهذا فكرى بايد انديشيد . « چارلس » پادشاه بر حال برادر خود بسيار گريست ، و گفت : هرچه شما اميران گفتيد پسنديده است ، امّا « جامس » برادر من است ، و بعد از من به جز او و اولادش كسى ديگر وارث تخت و تاج نيست ، و دل نمىخواهد كه او را بنابر متابعت پاپا از ملك به‌در كنم ، امّا تدبيرى انديشم كه او هم پادشاه شود ، و قواعد سلطنت نيز از شرّ پاپا محفوظ ماند ، چه اولاد « جامس » را به تربيت خود گيرم تا بر دين پدر خراب نشوند ، و ديگر از « جامس » سوگند بگيرم كه اگر او بعد از من پادشاه شود متعرض دين كسى نشود و خدمات ديوانى به كسى كه دين پاپا دارد ندهد ، و چون « جامس » اين را قبول كند و خود تنها بر دين پاپا قايم ماند از دين يك كس قواعد سلطنت ابتر نشود ، و بعد از او اولادش كه به سلطنت خواهند رسيد بر طريق ما خواهند بود . اميران تدبير « چارلس » را پسنديدند و اولاد « جامس » را به‌طور خود تربيت دادند ، و نيز « جامس » سوگند خورد كه من تنها بر دين پاپا پرستش كنم و در باب دين و آئين با كسى متعرّض نشوم ، چون « چارلس » درگذشت برادرش « جامس » بر تخت نشست و دو سال بر اقرار « 1 » خود قايم ماند و كسى را در باب تبديل دين و آئين متعرّض نشد ، و در سال سيّم از جلوس خود به گفتهء پاپا و پادريان فريب‌خورده مزاجش متغيّر گرديد ، و هم در اين اثنا از بطن پادشاه بيگم پسرى متولّد شد و سواى اين طفل او را پسرى ديگر در حيات نماند مگر دو دختر بودند كه بر خلاف دين پدر تربيت يافته بودند ،

--> ( 1 ) قرار : « ب » .