أحمد بن محمد علي بن محمد باقر الوحيد البهبهاني ( آل آقا )
759
مرآت الاحوال ، جهان نما ، سفرنامه ( فارسى )
راند ، و در سال يكهزار و پانصد و نه [ 1509 ] عيسوى درگذشت . و بعد از او پسرش هنرى پادشاه شد و خود را « هنرى هشتم » خواند . او نهايت بىباك بود و خود را از مكر و فريب پاپا و پادريان رهانيد و سر از اطاعت ايشان باز زد و رياست پاپا را برانداخت ، چنانچه تفصيل آن در بيان احوال پاپا در ضمن احوال روم كهنه گذشت . القصّه : هنرى هشتم سى و شش سال بارونق و عدالت تمام حكومت كرد و درگذشت ، و بعد از او پسرش « ابدورد پنجم » به سلطنت نشست ، شش سال به رياست پرداخت و بهسوى عدم شتافت ، و چون هنرى را پسر و دخترى نبود لهذا خواهرش « ملبرا » به سلطنت و حكمرانى متمكن شد ، و چهل و هفت سال با داد و دهش و رونق ، و با عقل و دانش و رعيتپرورى سلطنت نمود . و در عهد او انگريزان به تجارت در هندوستان شتافتند ، و او پادشاهى بود عالم و فاضل چنان كه چند كتب در قواعد سلطنت و جهاندارى تصنيف كرده است ، و هرچند اميران ملك بهجهت حصول فرزند ؛ وى را به قبول كردن شوهر تحريص كردند قبول نكرد ، و گفت كه ملك من شوهر من است پس چگونه شوهر ديگر كنم ، و در سن هفتاد سالى - كه از آن جمله چهل و هفت سال سلطنت كرده بود - درگذشت . و بعد از او « جامس » « 1 » كه دخترزادهء هنرى هفتم بود بر تخت نشست ، و او نه نيك و نه بد بود . به آرام تمام بيست و سه سال پادشاهت كرد ، وى ايلچى پيش جهانگير پادشاه بابرى پادشاه هندوستان با هداياى فرنگ و خطوط دوستى فرستاد و درخواست مكان براى عمارت « كوتهى » - يعنى بيت التجارة
--> ( 1 ) . Games .