أحمد بن محمد علي بن محمد باقر الوحيد البهبهاني ( آل آقا )
43
مرآت الاحوال ، جهان نما ، سفرنامه ( فارسى )
در پيدا كردن ميوهء گرمسيرى در سردسيرات ، و ذكر امتعهء فرنگ و احوال دار الخلافهء آن قوم يعنى شهر لندن . فصل سيّم : قوانين سلطنت انگريزان مثل تشخيص پادشاه ، و امورات متعلقه به آن و منازعهء شخصى با پادشاه و كشته شدن پادشاه و ذكر ولىعهد پادشاه و احوال شاهزادگان و ذكر وزراء بر وجه تفصيل ، و ذكر مجلس پرلمنت يعنى : محل شور و مشورت اصحاب حل و عقد و آنها را عمدة الرّعايا گويند ، و طريقهء اخذ خراج از مملكت در هنگام رفاهيت و خوف ، و يكسان بودن اعاظم و اراذل در نظر اصحاب عدالت و امثال آن از قواعد و ضوابط جزئيهء ، و شدّت اتفاق سرداران اين قوم با هم در امور مملكت و در حفظ آبروى يكديگر ، و عقيدهء فرقهء انگريز در امورات دينيّه . فصل چهارم : ذكر احوال كمپنى انگريز و معنى كمپنى و تجارت كردن ايشان در حدود ايران و هند و قراردادى كه با پادشاه خود كردهاند ، و كيفيّت رفتار شيران ايران با ايشان ، و اخراج نمودن ايشان از بندر عباسى ، و آمدن انگريزيه به بنگالا و مؤالفت « 1 » ايشان با مردم آن ملك ، و عدم تجاوز از طريقهء تجّار تا زمان فوت نوّاب غفران مآب مهابت جنگ صوبهدار بنگالا و تاريخ فوت آن
--> ( 1 ) مؤالفت : انس گرفتن ، خو گرفتن .