أحمد بن محمد علي بن محمد باقر الوحيد البهبهاني ( آل آقا )
پيشگفتار 6
مرآت الاحوال ، جهان نما ، سفرنامه ( فارسى )
و از اينروست كه قرآن كريم نيز بيش از ده مورد و به تعبيرات نزديك به هم به گردش و سفر دعوت نموده و نتيجهء اين سير و سياحت را همان پندآموزى و عبرت از سرگذشت اقوام مختلف مىداند قُلْ سِيرُوا فِي الْأَرْضِ ثُمَّ انْظُرُوا كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الْمُكَذِّبِينَ « 1 » قُلْ سِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَانْظُرُوا كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الْمُجْرِمِينَ « 2 » أَ فَلَمْ يَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَتَكُونَ لَهُمْ قُلُوبٌ يَعْقِلُونَ بِها أَوْ آذانٌ يَسْمَعُونَ بِها فَإِنَّها لا تَعْمَى الْأَبْصارُ وَ لكِنْ تَعْمَى الْقُلُوبُ الَّتِي فِي الصُّدُورِ « 3 » و در اين آيات بخصوص آيهء اخير ، دو گروه مخاطب قرآن مىباشند ، يكى آنان كه مىتوانند از انديشه و نيروى خدادادى عقل استفاده كنند ، و ديگر كسانى كه ظاهربين و دلبستهء مشاهدات خود مىباشند ، و اين هردو را قرآن به سير و گردش مىخواند تا اوّلى در سايهء عقل و انديشه و دوّمى با بهرهگيرى از مشهودات و آنچه در طول سيروسفر مىبيند خط سعادت و توفيق خود را در زندگى دريافته و در آن راه گام بردارد و از قدم نهادن در مسيرى كه گذشتگان را به هلاكت و نابودى كشانيد برحذر باشد ، و اشتباه و خطاى پيشينيان را تكرار نكند . و خلاصه به بيان رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله : « سيروسفر بهترين وسيلهء تشخيص و سنجش يك امّت است » « 4 » و در كلامى ديگر فرموده : « سافروا فانكم ان لم تغنموا مالا أفدتم عقلا » « 5 »
--> ( 1 ) سورهء انعام ، آيهء 11 . ( 2 ) سورهء نمل ، آيهء 69 . ( 3 ) سورهء حج ، آيهء 46 . ( 4 ) مكارم الأخلاق : 240 . ( 5 ) مكارم الأخلاق : 240 .