طبقات مختلف مردم آنچه را ديده و ظاهر بوده است بيان نموده ، و سپس با تيزهوشى و ذكاوت اساس و مبناى حكومت استعمارگر انگليس را كه همان تزوير و حيله‌گرى است به خوبى دريافته و بدان تصريح مىنمايد « 1 » و در مواردى هم به نقد روشها و مبانى حكومت ايشان پرداخته است « 2 » و در پايان كتاب ؛ فصلى به عنوان ( نصايح ) گشوده است و در آن هرچه را كه شايستهء زعامت و رياست و زمامدارى مردم است مستوفى بيان كرده و از موجبات و عوامل سقوط حكومتها تحذير نموده است . ناگفته نماند كه در آغاز كتاب و قبل از ورود در فصول سفرنامه بخشى را به شرح حال پدران ، و نياكان خود از مجلسى اوّل و دوّم ، ملا محمد صالح مازندرانى ، وحيد بهبهانى ، آقا محمد على كرمانشاهى و برادران خود و غيرهم رحمهم اللّه اختصاص داده ، و از آنجا كه گفته‌اند « اهل البيت ادرى بما في البيت » اين بخش نيز مىتواند از نظر تاريخى مستند و مأخذ صحيح تمامى كسانى باشد كه علاقمند به تحقيق و تفحّص در تاريخ رجال‌اند .

--> ( 1 ) « القصه : امور سلطنت با زياده از چهارصد نفر است ، و تا بر امرى از كلّى و جزئى تمام متّفق نشوند در مملكت جارى نشود و آنچه قرارداد شود در كتب ضبط كنند و در ميان رعيّت منتشر سازند ، و آن كتب را آئين نامند ، و فى الحقيقه اگرچه آئين ايشان در ظاهر مانند مار خالى از صفائى نيست ، و لكن چون تصوّر كنى بجز خدعه و مكر چيز ديگر در آن نيست ، و تمام ناشى از آن است كه عجله در مزاج ايشان نيست ، آنچه را كه ساير فرق در روزى كنند ايشان در سالها به انجام رسانند » . كتاب حاضر : 2 / 781 ( 2 ) « و حق آن است كه در امور مملكت‌دارى آنچه از اتّفاق مىشود از چيز ديگر نمىشود ، و فرقهء انگريز اگرچه به ظاهر در دين حضرت عيسى عليه السلام‌اند ، و لكن به جز آنكه در كليساها ناقوس زنند و هفته‌اى يك بار در روز يكشنبه بعضى از عوام الناس و تهيدستان به معابد روند ، چيزى ديگر از احكام در ميان ايشان مشهود نيست . . . » . كتاب حاضر : 2 / 784 - 785