وايجاد زهد وتقواى معنوى كه براى اصلاح ميليونها بشر ، كافى وبسنده است ، عرفاى بزرگ اسلام در اثر پيروى از مكتب على عليه السلام وخاندان او ، و در نتيجهء زهد وتقواى معنوى و با در نظر گرفتن عبادات ظاهرى وباطنى و به كار بستن دستورهاى آسمانى قرآن كه سراسر برنامهء تزكيه‌اى اخلاق درونى وتخليصى نهاد ، از تيره‌گيهاى حيوانى است ، چنان سرشار از بادهء حقيقت وعشق جاويد حق شده‌اند كه عشق وشهرت اين جهان مادّى را با نظر خفّت واستهزاء نگريسته‌اند 1 . ونيز در مقدمهء مشارق الدرارى ؛ به اكثريّت و بلكه به جلّ بزرگان صوفيه نسبت داده است كه حضرت على بن ابىطالب عليه السلام را سرسلسلهء اولياء و سردسته عترت مىدانند 2 . پر واضح است كه اين نوع ادعاها كاملا بدون دليل است به قول پروفسور ترك « عبدالباقى گولپينارلى » : دربارهء اين تلقينات حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله و سلم و حضرت على عليه السلام هيچگونه دليلى در دست نيست ، از اين رو با نظرى بيطرفانه وحقيقت‌بين از رساندن سلسله به آنان ومعاصر بودن با اولياء هيچ نتيجه‌اى به دست نمىآيد 3 . و از اين عجيب‌تر اينكه برخى از مشايخ صوفيه در تأييد مسلك باطل خود رواياتى را جعل كرده‌اند و نسبت آنها را به ائمهء اطهار داده‌اند با اينكه خود نيز به ساختگى وجعلى بودن آنها اذعان دارند 4 .

--> ( 1 ) مقالات شمس تبريزى مقدمهء مصحح ص و - ر . ( 2 ) مقدمهء مشارق الدرارى : 92 و 93 . ( 3 ) تصوّف در يكصد پرسش وپاسخ : 116 . ( 4 ) سه گفتار 11