منتجب الدين بن بابويه
3
فهرست منتجب الدين
بنى إسحاق وبنى إسرائيل عليهم السلام . . . ( تا آخر ) ونظير اين عبارات در كلمات آن حضرت وساير أئمة عليه وعليهم السلام بىشمار است . ورام بن أبي فراس كه از أعيان علماى اسلام است در كتاب " تنبيه - الخواطر ونزهة النواظر " كه معروف به مجموعه ورام است گفته است ( 1 ) . اعلم أن الوقوف على اخبار الناس وسيرهم وما خصوا وتحلوا به من المحاسن والقبائح يهذب آراء ذوى البصائر والقرائح وما زال متقدموا الأمم والقبائل وأهل المجد والفضائل يرغبون في سماع اخبار من قبلهم وينظرون في آثار من تقدمهم فما رأوا من حسن سيرة وجميل أحدوثة تحلوا به فكان لهم مذكرا وما شاهدوه من تغير حال تجنبوه فكان لهم منبها منذرا . محصل معنى آنكه : بدان كه اطلاع بر اخبار گذشتگان وآگاهى بر محاسن وقبايح وزشت وزيباى كردارهاى ايشان أفكار أهل بصيرت بصيرت را روشن مىكند ، وانظار وقرايح ايشان را از كدورت شبهات وآلودگيهاى وساوس پاك مىگرداند ، وپيوسته سيره أمم پيشين وقبايل گذشته وديرين آنان كه أهل بزرگوارى وفضيلت ودور از افعال بهيمى ورذيلت بوده اند بر اين جارى بوده كه اخبار گذشتگان را بشنوند وبه ذوق وشوق وميل ورغبت بدنبال اين امر مىرفتند ، ودر آثار پيشينيان مىنگريستند ، ومحاسن ومساوئ ايشان را به ترازوى عقل وبينش مىسنجيدند ، وهر عمل نيك وروش پسنديده را كه از ايشان سراغ مىگرفتند چون تاج زر براي خود وسيله آرايش قرار داده وبه آن كار مىبستند ، وآن را پندى براي خود مىدانستند ، وهر كار بد را كه از ايشان مطلع مىشدند از آن دورى مىگزيدند ووسيله تنبه وهشيارى براي خود قرار مىدادند ، ومايه انذار وتهديد الهى در پيش خود فرض مىكردند .
--> ( 1 ) ص 607 چاپ تهران أصل اين عبارات مأخوذ از مقدمه تكمله تاريخ طبري تأليف محمد بن عبد الملك همداني متوفى به سال 521 مأخوذ است ص 1 چاپ بيروت .