السيد ابو القاسم النقيبي
66
اقوال العلماء في ترجمة المولى محسن فيض الكاشاني
نراقى كه أو از پدرش آخوند ملّامهدى نراقى نقل نموده كه من ملّامحسن فيض را در خواب ديدم كه مىگفت آنچه گويند مردمان در حقّ من پس از آن برى مىباشم از عقايد فاسدهى باطله . واعتقاد من آن چيزيست كه در آخر عمر نوشتهام . وآن رساله را ملّامحسن اسمش را براي من گفت پس از خواب بيدار شدم ودر آن رساله نظر كردم پس ديدم كه اعتقادات أو مطابق وموافق باعتقادات حقّهء حقيقهء عدليه ، الحاصل چون ملّامحسن را نديدهايم وسخن از أو نشنيدم واز قراين هم علم بمذهبش حاصل نمىشود انشاء اللَّه تعالى اين رؤياي صادقه است . وملّامحسن را قريب بدويست تأليف است ورسالهاى ملّامحسن در فهرست تأليفات خود نوشته وملخّص آن اينست : اوّل كتاب صافي در تفسير قرآن دو مجلّد است قريب بهفتاد هزار بيت است وفارغ شد از تأليف آن در سال هزار وهفتاد وپنج . دوم كتاب تفسير اصفى كه منتخب از تفسير صافيست واين بيست ويكهزار بيت است تقريباً . سوم كتاب وافى كه شرح بر كافيست ودر پانزده مجلّد است ومجموع آن صد وپنجاه هزار بيت است واز آن فارغ شد در سال هزار وشصت وهشت . چهارم كتاب شافى وآن منتخب از وافى است وآن دو مجلّد است : يك مجلّد در عقايد واخلاق است ومجلّد ديگر از قبيل شرايع احكام است وهر يكى دوازده كتابست وقريب به بيست وشش هزار بيت است وواقع شد فراغ از آن در سال هزار وهشتاد ودو . پنجم كتاب نوادر در جميع أحاديث غير مذكور در كتب اربعهء مشهوره وآن هفت هزار بيت است . ششم كتاب معتصم الشيعة در احكام واز آن كتاب صلاة ومقدّمات آن بيرون