علّامهء امينى بزرگ در جايى از الغدير در مقام بيان شخصيت فرزند فيض ، جناب محمّد بن محمّد محسن « علم‌الهدى » فرموده است : « او فرزند محقّق فيض است . » آن‌گاه بدين مضامين از فيض ياد كرده است : « او درفش سپاه فقاهت و بيرق والاى حديث و گل‌دستهء بلند فلسفه و كان عرفان و مجموعهء اخلاق و دامنهء پُرموج دانش‌ها و معارف گونه‌گون بود . . . يگانه‌اى كه روزگار مانند او را به‌ندرت مىآورد و ايّام از زايش چونان كسى سَتَرْوَن و نازا است . » « 1 » به هر روى تحوّلات شگرفى كه لهيب جست‌وجو و عشق به يافتن ، در حيات علمى اين روح پرتلاش به‌وجود آورده ، داورى دربارهء وى را بسى دشوار ساخته است ؛ صراحت و بىپروايى شگفت‌انگيز فيض در بيان دريافت‌هاى نو در مسير پژوهش و تنوّع چشمگير آثار علمى وى ، داورىهاى متضاد نسبت به او را از زمان حيات او بدين‌سو در پى داشته است . در حالى كه دوست وهمنشين او فيّاض لاهيجى ارادت خود را به فيض بدين‌گونه نشان

--> ( 1 ) - الغدير ، ج 11 ، ص 362 .