الفيض الكاشاني
11
الكلمات المكنونة ( طبع كنگره فيض )
ملقّب بوده است « 1 » . 2 - علّامه محمّدباقر مجلسي ( م 1110 ق ) : علامه در بحار الأنوار اجازهء فيض به خود را نقل كرده است ونسخهاى از اين اجازه در كتابخانهء دانشگاه تهران به شمارهء « 1775 » موجود است « 2 » . 3 - نور الدين محمّد اخبارى كاشاني ( نوهء برادرى فيض ) : أو از محدّثين شيعه است كه كتاب درر البحار از آثار اوست « 3 » . 4 - حسين بن مطر جزائرى : أو از علماى قرن 11 و 12 ق است . شيخ حرّ عاملي ( م 1104 ) در أمل الآمل ، در شرح حال وى نوشته است : « فاضل ، زاهد ، صالح ، معاصر ، له كتب منها : تحفة الأبرار في تفسير القرآن ورسالة في الكلام » « 4 » . 5 - قاضى سعيد قمى ( 1049 - بعد از 1126 ق ) : عارف شهير وحكيم بزرگ ، محمد سعيد قمى از شاگردان فيض بوده واز أو اجازهء روايت داشته است « 5 » .
--> ( 1 ) - برخى از تأليفات خطّى علم الهدى به شرح ذيل است : الف - حقّ گزار در انكار أذكار بدعت شعار : در اعتقادات وبه زبان فارسي است ، رسالهاى است كوتاه در ردّ صوفيه وبدعتهايى كه در زمان مؤلف در دين گذاشته شده ، در شش گفتار وداراى چند فصل است : گفتار أول : در توجيه وجوه أصحاب سلوك راه صواب ؛ گفتار دوم : تحذير از تغيير مراسم ايمان ؛ گفتار سوم : وجوب تغيير وتفريع به هنگام ظهور ابتداع وتشريع ؛ گفتار چهارم : فضيلت آراستن جيش وقرار به پيرايهء ذكر پروردگار ؛ گفتار پنجم : اشعار به اختلاف أصناف أذكار ؛ گفتار ششم : نكوهش حركات ناهنجار به هنگام ذكر پروردگار . اين نسخه أصل وبه خط مؤلف است ، اندكى حاشية نويسى دارد . [ فهرست نسخههاى خطّى كتابخانهء آيتاللَّه مرعشى نجفي رحمه الله ، نسخهء شمارهء 2 / 13456 ] ب - سرمايهء بندگى وپيرايهء زندگى : در اعتقادات وبه زبان فارسي است . اين رساله ، پنج گفتار در أصول دين است وهر گفتار در چند فصل وبه سال 1091 ق در كاشان به پايان رسيده است . نسخهاى است نفيس وبه دستور علم الهدى در سال 1092 ق كتابت شده ، دستخط أو بر فراز پشت برگ آغازين نسخه چنين آمده است : « كتاب سرمايهء بندگى وپيرايهء زندگى ، تأليف الفقير إلى ربّه في الآخرة والأولى ، محمّد المدعوّ علم الهدى - نفعه اللَّه به - » . [ فهرست نسخههاى خطّى كتابخانهء آيتاللَّه مرعشى نجفي رحمه الله ، نسخهء شمارهء 13474 ] . ( 2 ) - فهرست نسخ دانشگاه تهران ، ج 8 ، ص 316 . ( 3 ) - الذريعة ، ج 8 ، ص 119 ؛ طبقات أعلام الشيعة ( قرن 12 ) ، ص 792 - 793 . ( 4 ) - أمل الآمل ، ج 2 ، ص 103 ؛ الفوائد الرضويّة ، ص 165 . ( 5 ) - طبقات أعلام الشيعة ( قرن 12 ) ، ص 310 .