فقهاي شهرستانها از آن پيروي نمودند . ( « 1 » ) بنابراين علاوة بر فعاليتهاي امين استرآبادي ، فضايي كه عالمان مهاجر عاملي وبحريني به إيران فرآهم كرده بودند ، به ويژه حسين بن عبد الصمد عاملي ( م 984 ق ) وفرزندش بهاء الدين محمد عاملي ( م 1030 ق ) كه به دليل نگارش آثار مختلف در گسترة علم حديث در توجه به حديث وعلوم حديثي نقش قابل توجّهي را ايفا نموده وزمينه را براي رواج اخباريگري فرآهم نمودند . مولي محمد محسن فيض كاشاني صاحب مفاتيح الشرايع ، شيخ يوسف بحراني مولف كتاب « الحدائق الناضرة » و « الدرر النجفيه » ، محمد بن حسن حر عاملي صاحب وسائل الشيعة ، نعمت الله بن عبد الله جزائري مولف غاية المرام وكشف الأسرار از مهمترين شخصيت‌هاي اين دوران هستند كه به مكتب اخباريگري گرايش پيدا كردند . فيض كاشاني اگر چه ملا امين استرآبادي را به جهت تندروي در موضع گيري عليه مجتهدان نكوهش ميكند ولي خود نيز در كتاب « سفينة النجاة » تا حدودي تحت تأثير فضاي حاكم بر آن عصر ، مجتهدان را مورد نقادي صريح قرار ميدهد . وي نيز مانند امين استرآبادي ضمن مبارزه ونقد گستردة مجتهدان در كتابها ورساله‌هاي أصولي خود مانند « راه صواب » « سفينة النجاة » و « الأصول الأصيلة » به تشييد مباني اخباريگري ميپردازد كتاب الأصول الأصيلة در حقيقت مهمترين اثر أو در استحكام اخباريگري به شمار ميآيد . وي آن را تحت تأثير مستقيم آموزه‌هاي « الفوائد المدنية » نگاشت . محدث ارموي در مقدمة خود بر الأصول الأصيلة در اين زمينه مينويسد : « اين كتاب خلاصه‌اي از كتاب « الفوائد المدنية » ملا امين استرآبادي است » . ( « 2 » ) + + + + +

--> ( 1 ) . روضات الجنات : 1 / 137 . ( 2 ) . رجوع شود به مقدمةكتاب « الأصول الأصيلة » كه به تصحيح وتحقيق محدث ارموي ، كه در سال 1390 ق به چاپ رسيده‌است .