سيد محمد على ايازى
84
كافى پژوهى ( گزارش پايان نامه هاى مرتبط با كلينى و الكافى ) ( فارسى )
فصل اوّل : كتاب العقل و الجهل كتاب العقل و الجهل ، نخستين كتاب الكافى را تشكيل مىدهد و از آن جهت كه پيش از بيان عقايد ، اخلاق و احكام ، ذكر شده ، قابل توجّه است . از نظر شناخت روش دستهبندى احاديث ، اين روش كلينى ، جاى تحليل مستقلّى را مىطلبد ؛ زيرا ايشان به جاى طرح روايات آغاز وحى ( آن گونه كه در كتب اهل سنّت ، همچون صحيح البخارى آمده ) ، مبدأ طرح عقايد را عقل و جهل مىداند . اين روش ، بيانگر اين نكته است كه از شناخت عقايد و مبدأ گفتگو در اين حوزه ، بايد از عقل و علم سخن گفت و مبدأ ورود به بحث توحيد ، نبوّت و امامت ، « خرد » انسان است . اين روش كلينى ، باعث شد كه محدّثان پس از وى ( چون : علّامه مجلسى ، در بحار الأنوار ، علّامه بحرانى در كتاب العوالم ، فيض كاشانى در الوافى ) ، از وى تبعيت كنند و اين نگرش ، بر فرهنگ محدّثان شيعه ، اصل گردد كه عقل و علم ، جايگاه نخستين را دارد . آنچه در اين فصل ، به طور فشرده مىآيد ، ابتدا توضيحى از مقدّمهء مؤلّف كتاب الكافى است و در ادامه ، موضوع اصلى اين مختصر كه در بارهء عقل و جهل است . نويسنده ، آيات قرآن كريم را در اين زمينه ، با تفسير آن از قول ائمّهء اطهار عليهم السلام ( بويژه آياتى كه در زمينهء اهميت عقلاند ) ، آورده كه به شرح و تفسير آن پرداخته مىشود . روش نويسنده ، اين بوده كه مهمترين رواياتى كه ناظر به آياتاند ، نقل كند ، از اين رو ، در برخى از ابواب اين كتاب ، چون آيهاى ذكر نشده ، به آن باب ، اشارهاى هم نكرده است . در مورد شناسايى خدا و احكامش ، خداوند متعال مىفرمايد :