از سوى ديگر ، تفاوت ديدگاه اين دو شارح بزرگوار در شرح متن احاديث ، كاملًا به چشم مىخورد ؛ زيرا علّامه مجلسى ، تنها به توضيح لغات و بيان مسائل ادبى و شرح پاره‌اى از مطالب مبهم روايات و رفع تعارضات پرداخته است ، از اين رو ، ايشان مجموع 34 روايت كتاب عقل و جهل را در كمتر از هشتاد صفحه ، شرح كرده است ؛ امّا ملّاصدرا ، پس از توضيح مفرداتِ روايت و بيان مسائل ادبى موجود در روايت ، به بيان تفصيلى معارف باطنى پرداخته و در پاره‌اى موارد ، وارد مسائل فلسفى و عرفانى گشته و به موضوعاتى چون : كيفيت اتّحاد خداوند به صفت وحدت ، تحقّق عينيت صفات با ذات خدا ، مقادير افلاك ، اجرام فلكى ، و جداناپذيرى عقل از علم ، پرداخته است . به عنوان نمونه ، وى در شرح حديث دوازدهم كتاب عقل و جهل مىنويسد : والحديث مشتمل على خطابات ذكر فى كلّ منها باباً عظيماً من العلم بعضها من العلوم الإلهية و بعضها من علم السماء و العالم و بعضها فى علم الفلكيات و بعضها فى علم الأكوان و المواليد و بعضها فى كائنات الجو و بعضها فى علم النفس و بعضها فى تهذيب الأخلاق و تطهير النفوس عن الرذائل و بعضها فى السياسات المدنية و بعضها فى المواعظ والنصايح و بعضها فى علم الزهد و ذمّ الدنيا . . . . وى همين حديث را در 22 فصل ، شرح داده است . وى همچنين تأويلاتى را كه در شرح احاديثْ به كار برده ، فراوان‌اند ، به عنوان مثال ، در فصل پنجم مربوط به شرح حديث دوازدهم ، دربارهء آيهء « وَ ما أَنْزَلَ اللَّهُ مِنَ السَّماءِ مِنْ ماءٍ فَأَحْيا بِهِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِها » « 1 » مىگويد : خداوند ، علم را تشبيه به آب كرد و اسم آب را بر علم گذاشت ؛ چون مثالى است در عالم اجسام و همانطور كه آب ، سبب زندگى در هر چيزى در اين عالم است ، همين طور ، علم هم ، حيات براى هر چيزى است در عالم آخرت

--> ( 1 ) . سورهء بقره ، آيهء 164 .