سيد محمد على ايازى
329
كافى پژوهى ( گزارش پايان نامه هاى مرتبط با كلينى و الكافى ) ( فارسى )
هر چند به نظر مىرسد با توجّه به حجم كلّ پاياننامه ، اختصاص اين مقدار از تحقيق ( تقريباً يكْ چهارم ) به اين مسئله ، بيش از حدّ نياز باشد و بهتر بود با انتخاب مباحث ضرور و ارائهء آنها را در حجمى كمتر ، اين مهم - كه در اصل ، مقدّمهاى براى ورود به اصل موضوع مورد بحث است - ، گزارده مىشد . بنا بر همين نظر ، گزيدهاى ضرور از مطالب بخش اوّل گزارش مىگردد . بخش اوّل اين پاياننامه ( ص 4 - 42 ) ، خود ، شامل دو فصل است . در فصل اوّل ، به اين مباحث پرداخته شده است : محلّ تولد ، موطن و نسب كلينى ؛ چگونگى تحصيلات وى و سفرهاى او در اين راه ؛ القاب ، مشايخ ، استادان و شاگردان كلينى ؛ آثار و تأليفات او و البته مهمترين اثر وى ، الكافى و وجه تسميهء آن ؛ و در نهايت ، وفات كلينى . در فصل دوم نيز شخصيت فرهنگى - علمى كلينى به تصوير كشيده شده و ويژگىهاى علمى عصر وى ، نيز انگيزهء اين عالم بزرگ در نگارش الكافى و روش كار وى در تدوين اين كتاب ارزشمند ، بر رسيده شده است . مقايسهء روش متقدّمان و متأخّران در شناخت حديث ، آراى علما در مورد كلينى و كتابش ، نظر مخالفان ، و مطالبى ديگر دربارهء الكافى ، از مباحث ديگر اين فصل است . گزيدهء فصل اوّل محمّد بن يعقوب كلينى رازى ، در نيمهء دوم قرن سوم و اوايل قرن چهارم هجرى مىزيسته است و احتمال دارد اواخر زندگى امام حسن عسكرى عليه السلام را نيز درك كرده باشد . دربارهء موطنِ كلينى ، تمام اقوال دلالت دارند كه او در روستاى كُلَين ، واقع در 38 كيلومترى جنوب غربى شهررىِ كنونى به دنيا آمده است . فقها و محدّثان بزرگى از كُلين برخاستهاند . كلينى ، در خانوادهاى كه اهل علم بودند ، به دنيا آمد . پدرش يعقوب بن اسحاق ، از عالمان معروف آن ديار بوده است . وى پس از استفادهء كامل از محضر علمى پدر و