سيد محمد على ايازى
245
كافى پژوهى ( گزارش پايان نامه هاى مرتبط با كلينى و الكافى ) ( فارسى )
برخى واژههاى مترادف ( در ظاهر ) ، مانند جُبن ، خشيت ، رهبت ، شفقت و وجل اشاره مىشود . 1 . تفاوت خوف با جُبن : جُبنْ ، ضعف و ناتوانى قلب انسان است از آنچه كه بايد قدرت بر آن داشته باشد ؛ امّا اين ضعف ، در خوفْ راه ندارد . « 1 » 2 . تفاوت با خشيت : خشيت ، نوعى خوف همراه با تعظيم و بزرگداشت و علم است ، به همين سبب ، خداوند فرمود : « إِنَّما يَخْشَى اللَّهَ مِنْ عِبادِهِ الْعُلَماءُ » « 2 » . « 3 » 3 . تفاوت با رهبت : دارندهء رهبت ، به جهت انتظار عقوبت ، دائماً مىگريزد ، به خلاف خائف . « 4 » 4 . تفاوت با شفقت : شفقت ، ترس آميخته با محبّت است و مشفق ، كسى است كه نسبت به مشفق عليه ، محبّت و علاقه دارد و از آثار سوء عملش نسبت به او مىترسد . در اين باره ، خداوند مىفرمايد : « إِنَّا كُنَّا قَبْلُ فِي أَهْلِنا مُشْفِقِينَ » « 5 » . « 6 » 5 . تفاوت با وَجَل : وَجَل ، مرتبهء اوّل ايمان است كه همراه با تأثّر قلب و تكان خوردن دل در هنگام ذكر خداوند ، حاصل مىشود : « إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذِينَ إِذا ذُكِرَ اللَّهُ وَجِلَتْ قُلُوبُهُمْ » . « 7 »
--> ( 1 ) . جامع السعادات ، ج 1 ، ص 245 . ( 2 ) . سورهء فاطر ، آيهء 28 . ( 3 ) . مجمع البحرين ، ذيل مادهء خوف . ( 4 ) . سورهء كهف ، آيهء 49 . ( 5 ) . فروق اللغات ، ص 119 . ( 6 ) . مفردات الفاظ القرآن ، ذيل مادهء شفق . ( 7 ) . سورهء انفال ، آيهء 2 .