مفيد مىداند . « 1 » وى همچنين تقيّه را - كه به اخفاى حق از ديگران ، به خاطر مصلحتِ قوىتر مىداند - ، در جمع ميان احاديث ، مؤثّر مىداند و آنها را حمل بر تقيّه مىكند . « 2 » ج . مباحث كلام و عقايد تاريخ ظهور كلام - كه به معناى مناظره و فنّ سؤال و جواب است و در مسائل و احتجاجات مطرح مىگردد - ، با تاريخ ظهور اسلام ، يكى است و در قرآن كريم و احاديث ، نمونه‌هاى فراوانى يافت مىشوند . كلام در معناى مصطلح ، ساختار و اسلوبى خاص دارد كه در بردارندهء اصطلاحات علمى است . تعبير علم كلام نيز از سدهء دوم هجرى بر زبان‌ها افتاد . « 3 » اين علم - كه به آن ، علم اصول دين يا علم توحيد و صفات هم مىگويند - ، عقايد اسلامى را با ادلّه ، اثبات مىكند و شبهات را پاسخ مىدهد . شرح ملّا صالح نيز - كه بر ابواب اعتقادى الكافى نوشته شده است ، - از مباحث كلامى ، غافل نبوده و در تبيين اصول اعتقادى و ردّ عقايد و اقوال باطل ، همّت گمارده است . از جمله مباحث مطرح شده ، مىتوان به اين موارد اشاره كرد : 1 . معرفت خداوند : هر چند شناخت خداوند متعال توسط بشر ، غير ممكن است ، امّا انسان با توجّه به ظرفيت خود ، مىتواند از آن وجود نامتناهى ، شناخت پيدا كند . در شرح ملّا صالح ، پنج مرتبه را براى شناختْ ضرورى مىداند : الف . اين عالم ، صانعى دارد ؛ ب . تصديق به وجود و وجوب آن ؛ ج . توحيد و اقرار به آن ؛ د . اخلاص ؛ ه . نفى صفات . وى در ادامه ، به شرح يكايك اين موارد ، پرداخته است . « 4 »

--> ( 1 ) . ر . ك : همان ، ص 340 . ( 2 ) . ر . ك : همان ، ص 330 . ( 3 ) . روش‌شناسى تفسير قرآن ، ص 359 . ( 4 ) . ر . ك : شرح ملّا صالح ، ج 2 ، ص 202 .