مىزنيد ، گمراه نمىشويد و اين دو ، هرگز از هم جدا نمىشوند . در همين راستا ، عالمان و فرهيختگان مسلمان ، گام‌هاى مهمّى براى نگهدارى كتاب خدا و حديث نبوى برداشتند . در شيعه ، « كتب اربعه » نوشته شد و در ميان اهل سنّت « صحاح ستّه » ، گردآورى و تنظيم شد . البته حديث در فرهنگ اسلامى ، منزلت ويژه‌اى دارد و به اين كتاب‌ها و در اين حجم ، بسنده نشد . هر چند كه در مدرسهء اهل سنّت ، حديث ، محدود به احاديث پيامبر است ؛ ولى در نگاه اماميه ، دامنه‌اى به وسعت سخنان پيامبر گرامى و اهل بيت او از آغاز رسالت تا پايان غيبت صغرا دارد ؛ زيرا سخنان اهل بيت عليهم السلام به منزلهء سخنان پيامبر صلى الله عليه و آله است . البته اين تلاش ( يعنى حفظ و حراست از اين دو ميراث نبوى در مكتب اهل بيت عليهم السلام ) ، همواره ، همراه با دشوارىهايى براى شيعيان و مواليانش بوده است . تاريخ ، شاهد گويايى بر تحمّل رنج‌ها و خون دل‌هاى عالمان راستين تشيّع ، در پاسدارى از اين دو ميراث نبوى بوده است و ثابت شده است كه آنان چگونه در حفظ و نگهدارى حديث - كه همان نگارش تفسير و تبيين وحى و نگهدارى كلمات اهل بيت است - تلاش كرده‌اند ؛ زيرا به موجب آن حديث شريف ، بايد احاديث و سخنان پيامبر و اهل بيت - كه يكى از دو ميراث گران‌سنگ پيامبر عظيم الشأن اسلام و عِدل قرآن كريم است - ، گردآورى ، بررسى ، نقد ، دسته‌بندى و شرح مىشد . جايگاه « الكافى » در حديث شيعه نهضت گردآورى حديث ، از عصر حضور امامان شيعه آغاز گرديد ؛ امّا پس از غيبت صغرا ، بلكه از اواخر غيبت صغرا ، در فرهنگ شيعى اوج گرفت . تا آن زمان ، كتاب‌هاى حديثى ، بيشتر در قالب اصول و نوشته‌هاى كوتاهِ موضوعى و محدود ، تنظيم يافته بودند ؛ امّا آرام آرام ، اين گردآورىها در شكل مجامع حديثى و در برگيرندهء همهء موضوعات و همهء احاديث امامان تدوين يافتند . از جمله كتبى كه در اين دوره نگارش يافت ، كتاب‌هاى محمّد بن ثلاثه نخست ( صدوق ، كلينى ، طوسى ) بويژه كتاب