و بر استبصار ، و جامى « 1 » ، و مغنى الى غير ذلك . و خود آن جناب در بعض مصنّفات خويش شرح حال خود را نوشته چنان كه جماعتى نيز احوال او را به شرح نوشته‌اند از جمله حفيد او سيد اجل سيد عبد اللّه بن نور الدين بن نعمة اللّه ، و ديگر سيد جليل فاضل سيد عبد اللطيف موسوى تسترى است كه در تحفة العالم احوال او را و احوال سلف خود را نوشته « 2 » . و بالجمله : سيد نعمت اللّه در تحصيل علم زحمت بسيار كشيده و سختى و رنج بسيار برده ، و در اوايل تحصيل چون قادر نبود بر چراغ به جهت مطالعه به روشنى ماه مطالعه مىنموده لاجرم از كثرت مطالعهء در ماهتاب و بسيار چيز نوشتن و مطالعه كردن چشمانش ضعف پيدا كرده بود پس به جهت روشنى چشم خود به تربت مقدسهء حضرت سيد الشهداء و تراب مراقد ائمه عراق عليهم السّلام اكتحال مىكرد و به بركت آن تربت‌ها چشمش روشن مىگشت . فقير گويد كه ، اين مطلب استعجابى ندارد همانا كمال الدين دميرى در حياة الحيوان نقل كرده كه ، افعى هرگاه هزار سال عمر كرد چشمانش كور مىشود حق تعالى او را ملهم فرموده كه براى رفع كورى خود چشم خود را به رازيانج تر بمالد لاجرم با چشم كور از بيابان قصد مىكند بساتين و جاهايى را كه رازيانج در آن‌جا باشد و اگرچه مسافتى طويل در بين باشد پس خود را مىرساند به رازيانج و چشم خود را تا بر آن مىمالد روشنى چشم او برمىگردد . و اين مطلب را زمخشرى و غيره نيز نقل كرده‌اند پس هرگاه حق تعالى در رازيانج اين خاصيت قرار داده باشد چه عجب كه در تربت پسر پيغمبر صلى اللّه عليه و آله و سلم شفاء از جميع مرض‌ها قرار داده باشد ، و اين احقر نيز هرگاه به سبب زياد چيز نوشتن چشمم ضعف پيدا مىكند تبرّك مىجويم به تراب مراقد ائمه عليهم السّلام و گاه گاهى به مس به كتابت احاديث و اخبار و - به حمد اللّه - چشمم در نهايت روشنى است و اميدوارم - ان شاء اللّه -

--> ( 1 ) . شرح جامى و شرح كافيه دو تأليف مستقل نيستند ( 2 ) . و نيز استاد سيد محمد جزائرى كتاب نابغهء فقه و حديث را در تاريخ زندگانى فقيه و محدّث مشهور سيد نعمت اللّه جزائرى نوشته‌اند