و بالجمله : ميرزاى شهرستانى روايت مىكند از صاحب لؤلؤه ، و روايت مىكند از او صاحب مستند و وفات فرمود در سنهء 1216 . مهدي الشهيد « 1 » سيد عالم فاضل عامل كامل . تغمده اللّه برحمته و أسكنه فى بحبوحة جنته . فاضل بسطامى در فردوس التواريخ در ترجمهء او گفته كه ، او از مشاهير علماى خراسان ، بل از معاريف فضلاى ايران است . در معقول و منقول و فقه و اصول مهارت تمام و استحضار ما لاكلام داشته پايهء مأثرت و مكرمت را در اعلى درجات علم و عمل گذاشته تحصيل علوم شرعى را در خدمت آقاى بهبهانى رحمه اللّه نموده . گويند : چهار مهدى نام از تلامذهء عظام آن جناب به مقام بلند و اشتهار تمام رسيدند : نخست فاضل نحرير آقا سيد مهدى بحر العلوم كه له مقام معلوم ؛ ديگر جناب ميرزا مهدى شهيد موسوم ؛ پس عالم علام مولانا مهدى نراقى ؛ پس ميرزا مهدى معروف به « شهرستانى » - أعلى اللّه درجاتهم وزيد فى حسناتهم - و تكميل علوم عقليه در حضرت حكيم ربّانى آقا محمد بيدآبادى فرموده و علوم رياضيه را در نزد مرحوم شيخ حسين - كه ذكرش گذشت - به انجام رسانيده . بالجمله : در غالب فنون ماهر كالسحاب الماطر ، و البحر الزاخر . هميشه مشغول افاضهء انواع علوم و رسوم و آداب و تشويق و تربيت محصلين و طلاب بوده . كراماتى چند به آن سيد نسبت مىدهند از آن جمله گويند : چون در ليالى اسحار به زيارت آستان آسمان آثار مشرف مىشد درب روضهء مطهّره از براى او مفتوح مىگرديد و نيز مىگويند كه ، در جوف شب ، خود براى ارامل و ايتام حمل ما يحتاج و طعام و نفقه و انعام مىنمود . اما كيفيّت « 2 » شهادت آن بزرگوار به قسمى كه جمعى از شيوخ كبار اين ديار تقرير

--> ( 1 ) . در مورد شهيد والامقام ر . ك : در صفحهء همين كتاب ( 2 ) . علّامه امينى نيز علل و انگيزهء شهادت و كيفيت شهادت ايشان را به تفصيل آورده است . ر . ك : شهداء الفضيله ، ص 275 - 286