برخوردم به كتاب او كه تصنيف كرده بود در آيات قرآن « 1 » . يافتم آن را شاهد بر سعهء باع و وفور اطلاع او بر مذاهب عامه و خاصه و تحقيق اقوال ايشان و در آن كتاب به مسلك غريبى رفته است . تكلّم مىكند در آن بر جميع علوم ، مشتمل است بر بحث‌هاى شافيه با علماى عامه . تصنيف كرده آن را به جهت شاه سلطان حسين رحمه اللّه و شمرده از تأليفات او كتابى در امام ( امامت ظ ) از طرق عامه و حاشيه بر شرح مدارك و رساله‌اى در تفسير آيهء يوسفيه : اجْعَلْنِي عَلى خَزائِنِ الْأَرْضِ إِنِّي حَفِيظٌ عَلِيمٌ . روايت مىكند از او شيخ عالم فاضل صالح ، شيخ عبد اللّه بن صالح سماهيجى جامع صحيفهء علويه . محمّد بن علي بن خاتون العاملي العيناثي « 2 » ساكن حيدرآباد ، عالم فاضل ماهر ، محقّق اديب ، عظيم الشأن ، جليل القدر ، جامع فنون علم ، صاحب شرح ارشاد ، و ترجمهء كتاب اربعين شيخ بهائى « 3 » و غير ذلك . قال في « مل » : مات في زماننا و لم أره ، و كان معاصرا لشيخنا البهائى رحمه اللّه ، و كتب له على نسخة ترجمة كتاب الأربعين إنشاءا لطيفا يشتمل على مدحه و الثناء عليه و على كتابه سنة 1027 - انتهى « 4 » .

--> ( 1 ) . نك : الذريعة ، ج 2 ، ص 517 ( 2 ) . در مورد ابن خاتون ر . ك : امل الآمل ، ج 1 ، ص 169 ؛ اعيان الشيعه ، ج 10 ، ص 10 ؛ الكنى و الالقاب ، ج 1 ، ص 272 ؛ ريحانة الادب ، ج 7 ، ص 489 و 490 ؛ الذريعه ، ج 4 ، ص 76 ؛ معجم المؤلفين العراقيين ، ج 11 ، ص 6 ؛ لغت‌نامه دهخدا ، « ابن خاتون » ، ص 304 ؛ رياض العلماء ، ج 5 ، ص 134 - 135 ؛ روضات الجنات ، ج 2 ، ص 276 ؛ تعليقات امل الآمل افندى ، الاجازة الكبيره ، ص 30 و 35 ؛ هدية الاحباب ، ص 64 ؛ طبقات اعلام الشيعه ، ( قرن يازدهم ) ، ص 12 - 13 ؛ تذكرهء نصرآبادى ، ص 159 ؛ فهرست كتابخانهء مدرسهء سپهسالار ، ج 5 ، ص 93 - 95 ؛ حدائق السلاطين ، ص 37 ؛ بحار الأنوار ، ج 107 ، ص 135 ؛ لؤلؤة البحرين ، ص 288 - 289 ؛ مستدرك الوسائل ، ج 3 ، ص 409 ؛ بهجة الآمال ، ج 4 ، ص 294 ؛ كشف الحجب و الاستار ، ص 111 ، 116 ، 227 ؛ نجوم السماء ، ص 76 - 77 ؛ فهرست كتابهاى چاپى فارسى مشار ، ج 1 ، ص 1274 ؛ مؤلفين كتب چاپى فارسى و عربى مشار ، ج 5 ، ص 610 ؛ تاريخ عالم‌آراى عباسى ، ج 2 ، ص 941 ، 950 و 951 ؛ ترجمهء قطبشاهى يا اربعين ، ص 22 ؛ فهرست آستان قدس ، ج 2 ، ص 64 ؛ مرآة العالم ، ج 2 ، ص 608 ؛ وقايع السنين و الاعوام ، ص 504 ؛ نزهة الخواطر ، ج 5 ، ص 358 - 359 ؛ رياض الجنه ، قسم اول از روضه رابعه ( 3 ) . اين كتاب در ايران ، تهران ، 1275 ق . و 1308 ق . و در بمبئى هندوستان 1309 ق . چاپ شده است ( 4 ) . امل الآمل ، ج 1 ، ص 169 . در پاورقى امل الآمل آمده : اين انشاء در اعيان الشيعه ، ج 46 ، ص 117 ذكر شده و تاريخش شوال 1022 مىباشد