الشيخ عباس القمي
769
الفوائد الرضوية في أحوال علماء المذهب الجعفرية ( فارسى )
شود . تلميذ آن جناب شيخ شهيد در اجازه به ابن نجده فرموده : و منهم : الشيخ الإمام سلطان العلماء و منتهى الفضلاء و النبلاء ، خاتمة المجتهدين ، فخر الملّة و الدين ، أبو طالب محمد بن الشيخ الإمام السعيد جمال الدين ابن المطهّر - مدّ اللّه في عمره مدّا و جعل بينه و بين الحادثات سدّا . قاضى نور اللّه در مجالس فرموده : الشيخ فخر الدين محمد بن الشيخ جمال الدين بن المطهّر الحلّى ، افتخار آل مطهّر ، و خال جمال پدر دانشور بود . در علوم عقلى و نقلى محقّقى نحرير بود و در علوّ فهم و فطرت مدققى بىنظير . پس ، از يكى از علماى شافعيه « 1 » نقل كرده كه در مدح او گفته كه ، در وقتى كه با پدر خود به خدمت سلطان محمد خدابنده آمد جوانى دانشمند بزرگ مستعد نيكو اخلاق پسنديده خصال بود از خدمت والد بزرگوار خود تربيت يافته و در سن ده سالگى نور اجتهاد از ناصيهء حال او تافته « 2 » ، چنان كه خود نيز در خطبهء شرح خطبه كتاب قواعد به آن اشاره فرموده گفته كه ، چون مشغول شدم به خدمت پدر در معقول و منقول و خواندم بر او كتب بسيارى از اصحاب خود را التماس نمودم از او تصنيف كتاب قواعد را چه بعد از تحقق تاريخ مولد او و تاريخ تصنيف كتاب ظاهر مىشود كه عمر او در آن وقت كمتر از ده سال بوده و تعجب شهيد ثانى را در اين باب چنان كه در حاشيهء قواعد اظهار فرموده وجهى ندارد ، بلكه تعجب او عجب است ؛ زيرا كه خود در شرح درايهء اصول حديث حال جمعى كثير را كه خداى - تعالى - در كمتر از آن عمر توفيق كمال داده ذكر نموده . از جمله آنكه روايت نموده از شيخ فاضل تقى الدين حسن بن داود كه مىگفته كه ، سيد غياث الدين بن طاووس كه دوست و مصاحب او بوده به كتاب خواندن مشغول شد و در چهار سالگى از معلم مستغنى گرديد . و از ابراهيم بن سعيد جوهرى روايت نموده كه گفت : كودكى چهار ساله را ديدم
--> ( 1 ) . حافظ ابرو ( 2 ) . استاد سيد مصلح الدين مهدوى در كتاب تاريخ علمى و اجتماعى اصفهان در دو قرن اخير ، ج 1 ، ص 236 - 238 ، اسامى هفت نفر از بزرگان علماء كه قبل از بلوغ به مرتبه اجتهاد رسيدهاند را با ذكر مأخذ ذكر كرده است . و نيز ر . ك : خاندان شيخ الاسلام اصفهانى ، ص 88