الشيخ عباس القمي

760

الفوائد الرضوية في أحوال علماء المذهب الجعفرية ( فارسى )

در مقبرهء تخت فولاد واقع است . و چون وفات آن جناب در ايام فتنهء افاغنه بود و سلطنت صفويه منقرض شد لاجرم قبر آن جناب خالى از بقعه و قبه گرديد . و شايسته است كه من در اين‌جا اشاره كنم به عدد سلاطين صفويه و انقراض ايشان به كمال اختصار : [ سلاطين صفويه و انقراض ايشان ] « 1 » بدان كه ، سلاطين صفويه قريب دويست و سى سال سلطنت كردند و ترويج دين و مذهب شيعهء جعفرى نمودند . اول ايشان شاه اسماعيل اول بود كه نسب شريفش منتهى مىشود به شيخ صفى الدين ابى الفتح اسحاق الاردبيلى الموسوى المتوفّى به اردبيل سنهء 735 كه نسب او منتهى مىشود به حمزة بن موسى الكاظم عليه السّلام . و شاه اسماعيل در مبدأ امر با جماعتى از مريدان خود و مريدان آباى عرفاى راشدين خويش از بلاد جيلان خروج كرد در سنهء نهصد و شش « 2 » درحالىكه قريب به سن 14 سالگى رسيده بود و جنگ كرد تا بلاد آذربايجان را فتح و تسخير كرد و سلطنت پيدا كرد و امر نمود كه مذهب اماميه را ظاهر كند « 3 » و چون سنش به سى و نه سالگى رسيد وفات كرد . فرزندش شاه طهماسب بر اريكهء سلطنت نشست و اين در روز دوشنبه نوزدهم رجب سنهء 930 هجرى بوده كه موافق است با كلمهء « ظل » چنان كه گفته‌اند : شاه انجمن سپاه اسماعيل * آن‌كه چون مهر در نقاب شده از جهان رفت و « ظل » شدش تاريخ * سايه تاريخ آفتاب شده قبر آن جناب در اردبيل در جوار مزار آبا و اجدادش است ، و شاه طهماسب كه به جاى او نشست پنجاه و چهار سال سلطنت كرد و قزوين دار السلطنهء او بوده ، و معاصر بود با محقّق كركى و شيخ حسين [ بن ] عبد الصمد و پسرش شيخ بهائى رحمهم اللّه .

--> ( 1 ) . درباره سلاطين صفويه مؤلّف محترم در منتهى الآمال جلد دوم باب نهم نيز بحث كرده است ( 2 ) . تاريخ عالم‌آراى عباسى ، چاپ تهران ، ص 19 ، حركت شاه اسماعيل را از گيلان 906 دانسته ولى اغلب مورخان سال 905 نوشته‌اند ( 3 ) . ر . ك : عالم‌آراى صفوى ، ص 64 ؛ علماء مشروعيت دولت صفوى ، ص 34 ؛ تاريخ انقلاب اسلام ، ص 55 - 56 ؛ حبيب السير ، ج 4 ، ص 467